Essays · Photography

Alec Soth. I Know How Furiously Your Heart Is Beating.

Ảnh thấy căn phòng. Nó không thấy được nhịp tim.

Alec Soth, I Know How Furiously Your Heart Is Beating: chân dung một người trong không gian nội thất của họ

Fraenkel Gallery · Fraenkel Gallery


Một câu thơ làm tên

Tên loạt ảnh lấy từ một câu trong bài thơ The Gray Room của Wallace Stevens, nhà thơ Mỹ. Câu ấy nói với một người rằng: tôi biết tim bạn đang đập dữ dội đến thế nào. Người nói nhìn thấy một người khác bình thản bên ngoài, nhưng đoán được những gì đang xáo động bên trong.

Alec Soth mượn câu thơ ấy để đặt một câu hỏi cho nhiếp ảnh. Một bức ảnh có thể truyền được bao nhiêu về đời sống bên trong của người trong ảnh? Và ở đâu thì nó dừng lại?

Theo Fraenkel Gallery, dự án này khảo sát cả khả năng lẫn giới hạn của ảnh khi nói về nội tâm con người. Không phải để chứng minh rằng ảnh làm được tất cả. Cũng không phải để nói rằng ảnh vô dụng. Mà để đứng đúng ở chỗ ranh giới giữa hai điều ấy.

Những căn phòng ở nhiều thành phố

Phần lớn ảnh được làm trong các năm 2017 và 2018. Mọi tấm đều chụp trong không gian nội thất: phòng khách, phòng ngủ, phòng làm việc, những nơi người ta sống hằng ngày.

Các thành phố trải rộng. New Orleans, Minneapolis, Los Angeles, Brooklyn ở Mỹ. Berlin, Toulouse, London, Odessa ở châu Âu. Tên các tấm ảnh ngắn như ghi chú. Nick, Los Angeles. Yuko, Berlin. Galina, Odessa. Sonya và Dombrovsky, Odessa. Leyla và Sabine, New Orleans.

Có những tấm mà tên gọi không chỉ vào người, mà chỉ vào thứ thuộc về người. Emily's Flowers, Brooklyn: bình hoa của Emily. Véronique's View, Toulouse, và Susanne's View, London: khung cảnh nhìn ra từ căn phòng của một người. Người có thể lùi ra khỏi trung tâm, nhưng cái họ nhìn thấy mỗi ngày thì ở lại trong ảnh.

Đây là những bức ảnh màu khổ lớn. Người trong ảnh ngồi, đứng, nằm, đôi khi nhìn thẳng vào máy, đôi khi nhìn đi nơi khác. Không ai tạo dáng như trong studio. Họ ở trong không gian quen thuộc nhất của mình, giữa những đồ vật họ tự chọn, tự sắp xếp qua nhiều năm.

Khoảng cách không lấp được

Ở loạt ảnh trước, Soth thường đi đường dài, đi tìm người lạ dọc một con sông hay một vùng đất. Ở đây, ông ở lại lâu hơn trong từng căn phòng. Nhịp chậm hơn. Khoảng cách giữa máy và người cũng gần hơn.

Nhưng gần hơn không có nghĩa là hiểu hơn. Đó là điều loạt ảnh cho thấy rõ nhất. Ta thấy từng nếp áo, từng món đồ trên kệ, từng vệt nắng trên tường. Ta thấy nét mặt, dáng ngồi. Và ta vẫn không biết người ấy đang nghĩ gì.

Soth không che giấu khoảng cách đó. Ông đặt nó vào trung tâm tác phẩm. Mỗi tấm ảnh là một lời thừa nhận: đây là tất cả những gì máy ảnh thấy được. Phần còn lại thuộc về người trong ảnh.

Căn phòng vì thế trở thành một thứ gần như chân dung thứ hai. Cuốn sách trên bàn, tấm ảnh dán tường, cái ghế đặt lệch. Chúng nói về một người theo cách gián tiếp, như dấu vết để lại sau một thói quen. Nhưng dấu vết không phải là người.

Có một sự tôn trọng trong cách làm ấy. Người được chụp không bị biến thành một câu chuyện. Họ được giữ lại như họ là: một người trong phòng của mình, với một đời sống bên trong mà không ai khác đọc được.

Cuốn sách và vì sao đáng nhớ

Loạt ảnh được MACK xuất bản thành sách vào tháng Ba năm 2019, kèm một cuộc trò chuyện giữa Soth và nhà văn Hanya Yanagihara. Cuốn sách là một chuỗi ảnh màu khổ lớn, không lời chú giải cho từng người.

Nhìn lại chuyến đi dọc sông Mississippi gần hai mươi năm trước, ta thấy Soth đã đổi hướng. Ngày ấy là con đường và những điểm dừng. Bây giờ là căn phòng và những gì không nhìn thấy được trong đó.

I Know How Furiously Your Heart Is Beating đáng nhớ vì nó khiêm tốn. Nó không hứa hẹn sẽ cho ta thấy tâm hồn của ai. Nó chỉ cho ta đứng gần, rồi để ta tự cảm thấy nhịp tim của người kia, qua chính sự im lặng của bức ảnh.



Thành viên Penta