Essays · Olfactory Art
Pope.L. The Beginning of the World (with Inter-continental Missiles and Chipmunks).
Món ăn quen nhất cũng có ngày hỏng.
eRacism
Tháng 2 năm 2004, Artists Space ở New York mở một phần của eRacism, triển lãm hồi cố tác phẩm của William Pope.L. Triển lãm được chia làm ba nơi: Artists Space, gallery The Project, và Mason Gross Galleries thuộc Đại học Rutgers.
Tên triển lãm là một trò chơi chữ. Eracism có thể đọc thành erase racism, xoá bỏ phân biệt chủng tộc. Nó cũng có thể đọc như một kiểu racism mới, gắn thêm chữ e như mọi thứ của thời internet. Pope.L để cả hai nghĩa cùng tồn tại.
Trong phần trưng bày ở Artists Space có một tác phẩm mới, làm năm 2004, mang cái tên dài: The Beginning of the World (with Inter-continental Missiles and Chipmunks). Khởi đầu của thế giới, với tên lửa xuyên lục địa và sóc chuột.
Một bức tường phủ bơ đậu phộng
Đó là một bức tranh khổ tường. Hình vẽ thô, dạng sinh học, như những sinh vật chưa thành hình. Có chữ viết mang tính phi lý. Có những chiếc xe cứu thương đồ chơi. Tên tác phẩm cùng những hình ảnh ấy khiến người viết của The Brooklyn Rail nghĩ tới một thảm hoạ hạt nhân, dù không có gì được nói rõ.
Toàn bộ bề mặt được phủ bơ đậu phộng Skippy. Không phải vài vệt, mà là một lớp trét dày, bóng, phủ cả bức tường. Bơ đậu phộng ở đây là màu vẽ, là chất nền, và là vật liệu điêu khắc cùng lúc.
Rồi nó được để yên. Suốt thời gian triển lãm, không ai lau, không ai thay. Bơ đậu phộng tiếp xúc với không khí, với ánh đèn, với hơi người. Nó biến chất theo cách của nó, và mùi nồng dần lên theo từng ngày.
Người viết của The Brooklyn Rail gọi tác phẩm là một màn chịu đựng. Chịu đựng cho ai? Có lẽ cho cả bức tranh lẫn người đứng trước nó.
Nỗi lo của một đứa trẻ
Pope.L dùng đồ ăn từ lâu. Ở cùng triển lãm có Eating the Wall Street Journal, năm 2000, một chiếc bồn cầu dựng như ngai vàng, với sữa hỏng, tương cà Heinz và những tờ báo bẩn. Có Pop Tart Frieze, năm 1998, với những hình vẽ trên bánh Pop Tarts.
Những món ăn ấy không được chọn ngẫu nhiên. Chúng là đồ ăn rẻ, đóng gói, có mặt trong mọi siêu thị Mỹ. Theo bài viết của The Brooklyn Rail, tác phẩm của Pope.L đi từ những nỗi lo thời thơ ấu về thực phẩm bị hỏng, trong đó sữa là biểu tượng chính.
Trong một gia đình không dư dả, thức ăn hỏng không chỉ là chuyện mùi. Nó là một bữa bị mất. Nó là tiền đã tiêu mà không còn gì. Nỗi lo ấy nằm rất gần nghèo đói, và ở Mỹ, nghèo đói không tách khỏi câu chuyện chủng tộc.
Mùi như một cách nói thẳng
Pope.L nổi tiếng với những màn trình diễn đặt cơ thể mình vào tình thế khó chịu nơi công cộng. Với The Beginning of the World, ông chuyển sự khó chịu ấy sang vật liệu. Không cần nghệ sĩ có mặt, bức tường vẫn làm người xem phải chịu đựng, bằng mũi.
Có một điều đáng để ý ở màu của vật liệu. Bơ đậu phộng có màu nâu. Trét lên cả một bức tường, bóng, dày, nó gợi tới những liên tưởng mà người xem không dễ nói ra, và bài phê bình năm ấy đã nói thẳng một liên tưởng như vậy. Pope.L không giải thích. Ông để vật liệu mang theo mọi nghĩa của nó, kể cả những nghĩa gây khó chịu.
Tiêu dùng, chủng tộc, nghèo đói: những chủ đề ấy có thể được nói bằng khẩu hiệu. Pope.L chọn nói bằng một hũ bơ đậu phộng để quá lâu. Người xem có thể bỏ qua chữ viết trên tường. Họ không bỏ qua được mùi.
Mười ba năm sau, ông lại để thịt nguội tự khô trên tường ở Whitney Biennial. Đọc thêm trong bài về Claim (Whitney Version).
Olfactory Art