Essays · Olfactory Art

Alexis Karl. The Exquisite Inevitable.

Rừng không cần xin phép để quay lại.

The Exquisite Inevitable của Alexis Karl: chiếc ghế bành phủ rêu sống và cây cỏ giữa khu rừng dựng trong phòng trưng bày

Photo: Alexis Karl · Olfactory Art Keller


Từ một bối cảnh phim

Alexis Karl là nhà làm phim và nghệ sĩ thị giác. The Exquisite Inevitable, trưng bày tại Olfactory Art Keller ở New York từ ngày 9 tháng 11 đến ngày 16 tháng 12 năm 2023, không bắt đầu như một tác phẩm sắp đặt. Nó bắt đầu như một bối cảnh phim.

Karl đang chuẩn bị ANTON, một phim truyện thuộc dòng kinh dị dân gian đô thị. Phim kể về một căn hộ bị cây cỏ của một khu rừng nuốt dần. Để làm bối cảnh, cô tự tay dựng khu rừng ấy ngay trong căn hộ của chính mình. Sau đó, cô hình dung lại nó thành một sắp đặt cho phòng trưng bày.

Chuyển từ phim sang phòng trưng bày thay đổi vị trí của người xem. Trong phim, khán giả nhìn khu rừng qua ống kính, ở một khoảng cách an toàn. Trong phòng trưng bày, họ bước vào, đi trên những tấm thảm đang rã, ngửi, nghe và chạm.

Chi tiết cô dựng khu rừng trong chính căn hộ mình đáng để ý. Trước khi là tác phẩm, đó là một nơi cô sống cùng. Rêu phải được tưới, đất phải được giữ ẩm, và mùi của chúng hẳn đã ở trong nhà cô nhiều ngày. Câu chuyện của phim, một căn hộ bị rừng nuốt, đã xảy ra một phần thật trước khi được quay.

Những gì còn lại trong phòng

Khu rừng có những thân cây được chế tác, cắm rễ trong rêu và lớp đất rừng. Dây leo buông thấp, vắt những dải rêu Tây Ban Nha. Một chiếc ghế bành bị rêu sống và cây cỏ phủ kín. Một chiếc máy hát quay mãi, kim nhảy cách quãng như nhịp tim.

Giữa cây cỏ là dấu vết của người từng sống ở đây: một cốc cà phê đang phân huỷ, một cặp kính đọc sách, những cuốn sách mang thông điệp không đọc được. Rồi đến những thứ lạ hơn. Một bàn thờ bằng gỗ hoá đá. Những chiếc sọ lai. Những bình nghi lễ nạm đá bán quý, xương và răng. Và những sinh vật không thể có thật, nằm ở nhiều giai đoạn phân huỷ khác nhau.

Tất cả được sắp đặt như sau một sự kiện mà không ai kể lại. Người xem không biết người chủ căn hộ đã đi đâu. Họ chỉ thấy khu rừng đang làm việc của nó: mọc lại, không ngừng.

Không có món nào trong phòng được giải thích. Người xem tự nối chúng lại. Cặp kính gợi một người đọc sách. Chiếc ghế gợi một người ngồi. Chiếc máy hát gợi một người từng chọn đĩa. Mỗi vật là một dấu vết, và khu rừng đang xoá dần chúng.

Mùi của rừng và của mục rữa

Mùi là phần chính của tác phẩm. Karl chiết tinh chất từ chính những vật liệu của rừng: nấm, vỏ cây, rêu, lá khô và lá tươi, vỏ hạt, quả sồi, đất. Cô tách ra những mùi riêng lẻ, trong đó có mùi xạ động vật và mùi phân huỷ, rồi đặt chúng cạnh mùi xanh của lá, của cuống hoa, của rêu và đất sâu.

Cặp đối lập ấy là nội dung của tác phẩm. Mùi xanh là sự sống đang mọc. Mùi xạ và mùi phân huỷ là sự sống đang tan. Trong một khu rừng thật, hai mùi này luôn đi cùng nhau: lá mới mọc lên từ lá cũ đang mục.

Âm thanh làm lớp cuối cùng. Tiếng rừng hoà với tiếng opera và tiếng máy móc rì rầm. Theo trang triển lãm, tác phẩm vẽ ra một thế giới hậu nhân loại u ám, nơi cây cỏ không ngừng tái sinh, và đặt câu hỏi đâu là thật, đâu là không.

Câu hỏi ấy có sẵn trong vật liệu. Cây là giả, rêu là thật. Đất là thật, sinh vật là giả. Mùi thì luôn là thật, dù được chiết ra để dựng một khu rừng giả. Trong chương trình của Olfactory Art Keller, ít tác phẩm nào khiến ranh giới đó mờ đến vậy.



Thành viên Penta