Essays · Contemporary Art

Anya Gallaccio. preserve 'beauty'.

Bông hoa không được giữ lại. Nó được để cho đi hết đường của mình.

Anya Gallaccio, preserve 'beauty': hàng nghìn bông đồng tiền đỏ ép phẳng sau bốn tấm kính lớn trên tường

Tate · Tate


Một bức tường hoa đỏ

preserve 'beauty' gồm bốn tấm kính trong lớn đặt sát nhau trên tường. Phía sau kính là những hàng hoa đồng tiền đỏ, nhuỵ sẫm, ép thành một lớp duy nhất. Mặt hoa quay ra phía người xem. Cuống hoa chúc xuống, nên ở mép dưới mỗi tấm kính có một dải xanh, là cuống của hàng hoa cuối cùng.

Khi trưng bày, cả bức tường rộng hơn năm mét. Số hoa mỗi lần dựng thay đổi theo cỡ bông, thường từ một nghìn sáu trăm đến hai nghìn bông.

Loại hoa được dùng là một giống đồng tiền lai có tên thương mại là 'Beauty'. Chữ trong ngoặc của nhan đề vì thế vừa là tên một giống hoa, vừa là một lời chơi chữ. Tác phẩm nói sẽ giữ lại vẻ đẹp. Rồi nó để vẻ đẹp ấy héo đi trước mắt mọi người.

Dựng lên để tàn đi

Anya Gallaccio, sinh năm 1963, làm tác phẩm này lần đầu năm 1991 cho khung cửa kính của Karsten Schubert, một gallery ở London. Lần ấy bà dùng tám trăm bông hoa, ép giữa cửa sổ gallery và một tấm kính, mặt hoa quay ra đường cho người đi ngang nhìn thấy.

Vì hoa tàn, tác phẩm không thể tồn tại lâu ở một hình dạng. Từ năm 1991, Gallaccio đã dựng lại nó nhiều lần, ở nhiều nơi. Mỗi lần là hoa mới.

Cách dựng được Tate ghi lại khá kỹ. Một tấm kính được đặt nằm trên sàn. Hoa được xếp thành hàng và buộc vào mặt sau tấm kính bằng chỉ nha khoa. Rồi tấm kính được dựng đứng thật nhanh, ép vào tường vừa đủ để hoa nằm yên. Chỉ được cắt và rút ra. Hoa ở lại, không còn gì giữ ngoài lực ép của kính.

Trong thời gian trưng bày, hoa co lại khi khô và mục, nên các tấm kính phải được chỉnh lại. Có bông rơi xuống sàn. Chúng được để nguyên ở đó, tiếp tục phân huỷ. Khi triển lãm kết thúc, toàn bộ hoa bị bỏ đi.

Hoa như một món hàng

Gallaccio thường làm việc với những vật liệu hữu cơ, dễ hỏng: băng, hoa, trái cây, đường. Ở một tác phẩm khác, Stroke, bà phủ tường bằng sô cô la. Theo nhãn trưng bày của Tate, preserve 'beauty' thách thức những ý niệm lãng mạn quanh bông hoa và quan hệ của con người với tự nhiên. Bà từng gọi hoa cắt là một món hàng sản xuất hàng loạt, dùng một lần.

Đặt hai nghìn bông hoa sau kính là một cách nhìn thẳng vào điều đó. Mỗi bông đồng tiền này đã được trồng, cắt, đóng thùng, chở đi. Ở tiệm hoa, nó sống vài ngày trong bình rồi vào thùng rác. Ở đây, nó sống cùng quãng đời ngắn ấy, nhưng không ai mang nó đi khi nó xấu đi. Người xem phải đứng trước cả phần đời mà ta thường không nhìn.

Màu đỏ sẫm lại, rồi chuyển nâu. Cánh hoa quăn, dẹt ra, dính vào kính. Mùi cũng đổi. Người xem nhận ra tác phẩm cả qua khứu giác: họ gặp mùi hoa tươi hay mùi hoa mục, tuỳ vào việc tác phẩm đã được dựng bao lâu.

Một màn diễn với vật liệu

Gallaccio gọi công việc của mình là một màn diễn giữa bà và vật liệu. Bà cũng nói đây là một sự cộng tác với người xem, những người gặp tác phẩm trong một khoảng thời gian có hạn. Không ai thấy toàn bộ preserve 'beauty'. Mỗi người chỉ gặp một đoạn của nó.

Tate nhận tác phẩm năm 2004, do một nhà tài trợ giấu tên tặng. Điều mà bảo tàng sở hữu không hẳn là một vật. Đó là một cách làm: loại hoa, số lượng, cách buộc, cách dựng, và lời dặn để mặc cho hoa tàn. Mỗi lần trưng bày, tác phẩm được sinh ra lại, rồi đi hết đường của nó.

Đó là lý do tác phẩm này đáng nhớ. Nó không cho người xem một hình ảnh đứng yên để mang về. Nó cho một khoảng thời gian, và một mùi thay đổi trong khoảng thời gian ấy.


Nguồn: Tate, Thomas Dane Gallery


Thành viên Penta