Essays · Modern Art

Hilma af Klint: Paintings for the Future.

Những bức tranh gửi cho một thời chưa đến.

Triển lãm Hilma af Klint: Paintings for the Future tại Guggenheim New York: những bức tranh trừu tượng khổ lớn nhiều màu treo dọc đường dốc xoắn ốc của bảo tàng

Solomon R. Guggenheim Museum · Solomon R. Guggenheim Museum


Một triển lãm đến muộn hơn một thế kỷ

Từ ngày 12 tháng 10 năm 2018 đến ngày 23 tháng 4 năm 2019, bảo tàng Solomon R. Guggenheim ở New York treo hơn 170 tác phẩm của Hilma af Klint dọc đường dốc xoắn ốc của mình. Đó là triển lãm cá nhân lớn đầu tiên của bà tại Mỹ. Người tuyển chọn là Tracey Bashkoff, cùng trợ lý giám tuyển David Horowitz, với sự hợp tác của Quỹ Hilma af Klint ở Stockholm.

Triển lãm tập trung vào những năm bước ngoặt của bà, từ 1906 đến 1920, khi bà bắt đầu vẽ những bức tranh không mô tả vật gì trong thế giới nhìn thấy được. Tên triển lãm, Paintings for the Future, lấy đúng ý của chính người vẽ: những bức tranh này dành cho sau này.

Có một sự trùng hợp khó bỏ qua. Af Klint từng mơ treo tranh mình trong một ngôi đền hình xoắn ốc. Tòa nhà Guggenheim do Frank Lloyd Wright thiết kế, với đường dốc cuộn tròn, cũng từng được gọi là một ngôi đền của tinh thần.

Người vẽ trừu tượng từ năm 1906

Hilma af Klint sinh năm 1862 ở Stockholm. Bà học hội hoạ tại Học viện Mỹ thuật Hoàng gia và tốt nghiệp loại ưu năm 1887. Sau đó bà là một hoạ sĩ được kính trọng ở Stockholm, triển lãm những bức tranh tả thực vẽ khéo, và có thời gian ngắn làm thư ký cho hội các nữ hoạ sĩ Thuỵ Điển.

Song song, bà dấn sâu vào những phong trào tâm linh đang rất phổ biến ở châu Âu và Mỹ khi ấy: thuyết thông linh, Hội Hoa hồng Thập tự, Thông thiên học. Bà dự những buổi gọi hồn từ năm 1879, khi còn là thiếu nữ. Đến năm 1896, bà thường xuyên ngồi gọi hồn cùng bốn người phụ nữ khác.

Năm 1906, trong một buổi như thế, một linh hồn mà nhóm hay tiếp xúc yêu cầu af Klint vẽ một chu kỳ tranh. Bà nhận lời ngay. Khi ấy bà bốn mươi ba tuổi. Những bức tranh bà vẽ từ đó táo bạo, nhiều màu, và không dựa vào hình ảnh nào có thật. Phải vài năm sau, Kandinsky, Malevich, Mondrian và những người khác mới đi những bước tương tự.

Những bức tranh cho một ngôi đền

Từ 1906 đến 1915, af Klint hoàn thành 193 bức tranh và tác phẩm trên giấy, gọi chung là The Paintings for the Temple. Chúng rất khác nhau: có hình sinh học và hình hình học, có khổ khổng lồ và khổ nhỏ, có bức dày đặc và có bức gần như trống.

Nhóm nổi tiếng nhất là The Ten Largest, vẽ năm 1907. Mười bức khổ lớn nói về các giai đoạn đời người: tuổi thơ, tuổi trẻ, tuổi trưởng thành, tuổi già. Trong đó có những hình lấy từ cây cỏ, sinh vật và đồ vật, nhưng rồi bay sang những miền tưởng tượng. Af Klint muốn mười bức được treo cạnh nhau như một lớp phủ tường.

Nhóm cuối cùng, Altarpieces, gồm ba tấm toan lớn hoàn thành năm 1915, có dùng lá kim loại. Chúng được dành cho gian trong cùng của ngôi đền, nơi người xem sẽ đến sau khi đã đi qua mọi bức tranh khác.

Trong một cuốn sổ ghi năm 1930 và 1931, af Klint phác ngôi đền ấy: một toà nhà gần tròn, ba tầng, nối bằng cầu thang xoắn ốc, có một tháp bốn tầng và phòng đặt bàn thờ ở trên cùng. Ngôi đền chưa bao giờ được xây.

Những bức tranh để dành

Trong khi những người cùng thời viết tuyên ngôn và triển lãm khắp nơi, af Klint gần như giữ tranh trừu tượng của mình cho riêng mình. Nghiên cứu gần đây cho rằng nhóm Altarpieces có thể đã được trưng bày ở London năm 1928, lần duy nhất được biết đến khi bà còn sống.

Tin rằng thế giới chưa sẵn sàng hiểu chúng, bà dặn rằng tranh không được đem ra triển lãm trong hai mươi năm sau khi bà mất. Bà mất năm 1944. Mãi đến năm 1986, các bức trừu tượng của bà mới được trưng bày, và chỉ trong ba thập niên sau đó chúng mới được xem xét nghiêm túc.

Cùng lúc với triển lãm, Guggenheim giới thiệu những bức tranh mới của R. H. Quaytman, một nghệ sĩ đương đại đã quan tâm đến af Klint từ năm 1989. Một người vẽ cho tương lai, và một người ở tương lai quay lại trả lời.



Thành viên Penta