Essays · Photography

Martin Parr. The Last Resort.

Một kỳ nghỉ không đẹp vẫn là một kỳ nghỉ.

Martin Parr, The Last Resort: ảnh màu đèn flash chụp người nghỉ mát trên bãi biển New Brighton

© Martin Parr / Magnum Photos · Magnum Photos


Một bãi biển gần Liverpool

New Brighton là một khu nghỉ mát ven biển gần Liverpool, ở tây bắc nước Anh. Từng có thời nó là nơi người dân thành phố kéo nhau ra hít gió biển mỗi cuối tuần. Đến đầu thập niên 1980, nó đã cũ đi nhiều. Công trình xuống cấp, rác nhiều hơn, khách ít tiền hơn.

Từ năm 1983 đến năm 1985, Martin Parr chụp nơi này nhiều lần. Ông chụp những gia đình lao động ra biển vào ngày nắng hiếm hoi: cha mẹ nằm dài trên bãi bê tông, trẻ con ăn khoai tây chiên, hàng người xếp chờ mua kem. Ông chụp hồ bơi ngoài trời, quán ăn nhanh, máy chơi trò chơi, những góc bãi biển lẫn rác.

Đó cũng là thời Margaret Thatcher cầm quyền. Nhiều vùng công nghiệp ở miền bắc nước Anh đang suy thoái, thất nghiệp tăng cao. Bộ ảnh ghi lại New Brighton ngay trước khi hồ bơi ngoài trời của nó đóng cửa.

Parr không chụp một thị trấn đang hấp hối. Ông chụp những người vẫn đi nghỉ, bằng những gì họ có.

Màu bão hoà và đèn flash

Trước The Last Resort, Parr chủ yếu chụp đen trắng. Bộ ảnh này là lúc ông chuyển hẳn sang màu. Ông dùng máy ảnh khổ trung bình 6×7 và đèn flash gắn trên máy, bật cả giữa trời nắng.

Kết quả là những bức ảnh có màu đậm gần như quảng cáo. Da người đỏ vì nắng, áo tắm xanh chói, khay đồ ăn vàng óng. Đèn flash làm mọi thứ ở tiền cảnh nổi lên, sắc nét, không có chỗ để giấu.

Theo lời Parr, ông muốn một thứ hình ảnh sáng, dễ tiếp cận, lấy cảm hứng từ nhiếp ảnh thương mại và dòng ảnh tư liệu màu của Mỹ. Ở Mỹ lúc ấy, những người như Stephen Shore đã dùng màu để chụp đời sống thường ngày, không cần lý do đặc biệt. Parr mang cách nhìn đó về một bãi biển Anh.

Ông cũng nói rằng mỗi khi thử một kỹ thuật mới, ông thường mang nó ra bãi biển trước tiên. Bãi biển là nơi ông quay lại suốt đời làm nghề.

Tàn nhẫn hay trìu mến

Năm 1986, The Last Resort được trưng bày tại Serpentine Gallery ở London và in thành sách. Phản ứng rất gay gắt. Nhiều nhà phê bình cho rằng bộ ảnh tàn nhẫn và tọc mạch, rằng một người thuộc tầng lớp trung lưu đang chế giễu tầng lớp lao động.

Parr có cách nhìn khác. Ông nói điều ông quan tâm không phải giai cấp, mà là những thứ ai cũng gặp: trẻ con gào khóc, thời tiết xấu, sự lộn xộn của một ngày đi chơi. Những điều đó đúng ở New Brighton cũng như ở bất cứ bãi biển nào.

Theo thời gian, cách đọc bộ ảnh thay đổi. Người xem sau này thấy nhiều hơn sự trìu mến: những người trong ảnh không bị biến thành nạn nhân. Họ ăn, ngủ, cãi nhau, vui chơi. Họ có mặt trọn vẹn trong ngày nghỉ của mình.

Chính sự lưỡng lự ấy làm bộ ảnh sống lâu. Người xem không biết nên cười hay nên thương. Có lẽ cả hai. Và Parr, sau này, cũng thừa nhận rằng cuộc tranh cãi đã giúp tên tuổi ông được biết đến.

Một tài liệu về giải trí

Nhiếp ảnh tư liệu ở Anh trước đó thường hướng về lao động: hầm mỏ, bến cảng, nhà máy. The Last Resort quay ống kính sang phía còn lại của đời sống lao động, là thời gian rảnh. Người ta làm gì khi không phải làm việc, và họ làm điều đó ở đâu.

Câu hỏi ấy nghe nhỏ, nhưng nó mở ra cả một đề tài. Đồ ăn, quần áo, kỳ nghỉ, đồ lưu niệm: những thứ người ta chọn cho mình khi được chọn. Parr dành phần lớn sự nghiệp sau đó để chụp chúng, ở khắp nơi trên thế giới.

Nhìn lại, New Brighton trong ảnh của ông là một nơi cụ thể, một thời cụ thể. Nhưng cảm giác thì quen với nhiều người. Một bãi biển đông, một ngày nắng ngắn ngủi, một gia đình cố gắng vui vẻ. Không có gì to tát. Chỉ là một ngày được giữ lại, với đủ màu sắc của nó.



Thành viên Penta