Essays · Olfactory Art
Maxwell Williams. CNC Musk Factory.
Chiếc mũi không có mí mắt.
Olfactory Art Keller · Olfactory Art Keller
Một triển lãm nơi mùi là hình phạt
Mùa hè năm 2022, từ 7 tháng 7 đến 6 tháng 8, Olfactory Art Keller, một phòng trưng bày chuyên về nghệ thuật khứu giác ở khu Chinatown, Manhattan, mở CNC Musk Factory. Đây là triển lãm cá nhân đầu tiên ở New York của Maxwell Williams.
Thông cáo triển lãm nói thẳng: ở đây, mùi là hình phạt, qua điêu khắc và trình diễn mang ngôn ngữ BDSM, và qua sự đồng thuận nhục cảm. Danh sách chủ đề đi kèm cũng thẳng như vậy: sự trói buộc, phim khiêu dâm, mùi của xích, của những chất gây mùi khó chịu, của quyền lực, của sự phục tùng.
Nghe thì gắt. Nhưng khi đọc kỹ, triển lãm không nói về sự tàn nhẫn. Nó nói về luật chơi. Trong BDSM, mọi thứ bắt đầu bằng một thoả thuận. Williams mượn cấu trúc đó để hỏi về cái giác quan ít được hỏi ý kiến nhất của con người.
Da nhân tạo, kính và một chiếc gông
Tác phẩm chính trên tường là loạt Constraint forever, làm năm 2022. Mỗi tác phẩm khoảng 60 x 60 cm, gồm da nhân tạo, kính và mùi. Tám mảnh da tẩm mùi được đóng khung, treo như những mẫu vật. Người xem đứng trước chúng như đứng trước tranh, nhưng thứ đến với họ trước tiên không phải hình mà là mùi.
Chữ forever trong tên không phải trang trí. Da được tẩm mùi vĩnh viễn. Không có cách nào giặt nó sạch. Đó là một sự trói buộc nằm ngay trong vật liệu.
Có một tác phẩm da khác trên tường, tên Soul, được Williams tặng cho Jimmy Camicia và Marsha P. Johnson, hai con người gắn với lịch sử cộng đồng queer ở New York. Và trong phòng, khách được lấy miễn phí những bánh xà phòng có mùi, một cử chỉ tặng cho Félix González-Torres, nghệ sĩ nổi tiếng với những đống kẹo và chồng giấy để người xem mang đi.
Ở giữa phòng là một vật lớn hơn: một chiếc gông, loại dụng cụ ngày xưa dùng để kẹp đầu và tay người bị phạt giữa chốn đông người. Chiếc gông này có mùi.
Buổi xá tội bằng mùi
Tối khai mạc, Williams trình diễn Consent is sexy. Tên đầy đủ của tác phẩm liệt kê bốn mùi thân thể, không che đậy. Thông cáo gọi đây là một màn trình diễn nối mùi với sự xấu hổ, một buổi lễ xá tội.
Khách tự nguyện đưa đầu vào chiếc gông. Họ bị giữ lại ở đó, với chiếc mũi đối diện những mùi mà người ta thường giấu đi nhất. Những khoảnh khắc thân thể đáng xấu hổ, theo lời thông cáo, được đối mặt bằng một sự phục tùng khổ dâm, trong trạng thái bị giam giữ có đồng thuận.
Williams đặt kèm một câu hỏi lấy từ ngôn ngữ BDSM: liệu người ở vị trí phục tùng có thể dẫn dắt từ bên dưới? Câu hỏi đó lật ngược cách ta nghĩ về quyền lực. Người trong gông không mất hết. Họ là người đã nói có, và họ có thể nói dừng.
Chiếc mũi và sự đồng ý
Điều làm CNC Musk Factory đáng nhớ là nó chọn đúng giác quan. Mắt có thể nhắm. Tay có thể rụt lại. Tai có thể bịt. Nhưng ta không thể thôi thở quá lâu. Mùi luôn đi vào, dù ta muốn hay không.
Vì vậy, trong đời sống hằng ngày, chiếc mũi hiếm khi được hỏi. Mùi khói xe, mùi nước hoa của người đứng cạnh trong thang máy, mùi của một căn phòng. Ta nhận tất cả mà không ký gì.
Williams dựng một không gian nơi chiếc mũi, lần đầu tiên, được hỏi trước. Mùi vẫn khó chịu. Nhưng nó đến sau một lời đồng ý. Sự khác biệt đó nhỏ, và cũng là toàn bộ tác phẩm.
Cũng năm 2022, ở Los Angeles, Williams đi tiếp theo một hướng khác với Anosmiac!, nơi chiếc mũi trở thành siêu năng lực của một nhân vật phản diện. Ở CNC Musk Factory, chiếc mũi chưa có quyền năng gì. Nó chỉ có quyền nói có hoặc không.
Olfactory Art