Essays · Contemporary Art
Rafael Lozano-Hemmer. Pulse Room.
Mỗi bóng đèn giữ một nhịp tim, cho tới khi nhịp mới đến.
Rafael Lozano-Hemmer (official artist site) · Rafael Lozano-Hemmer (official artist site)
Một căn phòng đầy nhịp tim
Pulse Room là một sắp đặt tương tác Rafael Lozano-Hemmer làm năm 2006. Tên tiếng Tây Ban Nha của nó là Almacén de Corazonadas. Tác phẩm có hai phiên bản: một trăm bóng đèn hoặc ba trăm bóng đèn, mỗi bóng là đèn sợi đốt công suất 300 watt, treo trên dây ở độ cao ba mét, xếp thành lưới đều khắp căn phòng.
Ở một đầu phòng có một thiết bị gắn cảm biến nhịp tim. Khi một người nắm lấy nó, máy tính đo nhịp của họ và lập tức cho bóng đèn gần nhất sáng tắt đúng theo nhịp ấy.
Khi người đó buông tay, toàn bộ đèn tắt trong chốc lát. Rồi nhịp vừa ghi được chuyển tới bóng đầu tiên của lưới, đẩy mọi nhịp đã có tiến lên một bóng. Nhịp cũ nhất rơi ra khỏi căn phòng.
Vì thế, vào bất cứ lúc nào, căn phòng chỉ chứa nhịp tim của những người vừa tham gia gần đây nhất. Một trăm hoặc ba trăm người lạ, nhấp nháy cùng lúc, mỗi người một nhịp.
Từ một bộ phim về những ngọn nến
Lozano-Hemmer kể về vài nguồn gợi ý cho tác phẩm. Một là Macario, bộ phim Mexico năm 1960 của đạo diễn Roberto Gavaldón. Trong phim, nhân vật chính đói lả và thấy một ảo ảnh: một hang động nơi mỗi con người là một ngọn nến đang cháy.
Hình ảnh ấy rất gần với Pulse Room. Mỗi bóng đèn là một sự sống. Nhưng khác với ngọn nến chỉ cháy một lần, bóng đèn ở đây được trao từ người này sang người khác.
Nguồn gợi ý thứ hai là âm nhạc tối giản và nhạc chuỗi của Conlon Nancarrow, Steve Reich và Glenn Branca, những người làm việc với nhịp lặp và sự lệch pha. Khi hàng trăm nhịp tim khác nhau nhấp nháy cùng lúc, căn phòng tạo ra đúng loại hoa văn ấy: không có nhịp chung, nhưng có một trật tự.
Nguồn thứ ba là lý thuyết điều khiển học từ Viện Tim mạch Quốc gia ở Mexico City, nơi nhịp tim được đo và đọc như một loại tín hiệu.
Hiện diện, rồi nhường chỗ
Pulse Room ra mắt lần đầu tại Plataforma, trong Fábrica La Constancia ở Puebla, Mexico, năm 2006. Năm 2007, Lozano-Hemmer đưa nó tới Venice Biennale, trong gian trưng bày của Mexico.
Điều tác phẩm làm rất đơn giản: nó cho người xem thấy nhịp tim của mình, bên ngoài cơ thể, bằng ánh sáng. Rồi nó lấy nhịp ấy đi, đặt vào một hàng dài những nhịp khác, và cuối cùng để nó biến mất.
Người tham gia có thể đứng lại sau khi buông tay, tìm xem bóng đèn nào là của mình. Trong vài phút, họ còn nhận ra. Rồi hàng đèn dịch chuyển, người khác đến, và nhịp của họ lẫn vào đám đông ánh sáng.
Vì sao những bóng đèn ấy còn sáng
Ngày nay Pulse Room nằm trong nhiều bộ sưu tập: Museum of Modern Art ở New York, bảo tàng 21st Century Museum of Contemporary Art ở Kanazawa, Fundación Jumex Arte Contemporáneo, Musée d'art contemporain de Montréal, và Museum of Old and New Art ở Tasmania.
Tác phẩm đứng được lâu vì nó chạm vào một điều ai cũng biết mà ít khi nghĩ tới: sự sống của một người vừa rất riêng vừa rất giống người khác. Nhịp tim nào cũng chỉ là sáng và tắt. Nhưng không nhịp nào trùng với nhịp nào.
Trong những tác phẩm dùng bóng đèn trần làm chất liệu, nó đứng cạnh căn phòng đèn bật tắt của Martin Creed. Creed để ánh sáng theo một nhịp máy móc. Lozano-Hemmer trao nhịp ấy cho người xem.
Pulse Room là một đài tưởng niệm không có tên, không có ngày, chỉ có nhịp. Và nó luôn được viết lại bởi người đến sau.
Contemporary Art