Essays · Contemporary Art

SUPERFLEX. One Two Three Swing!

Một mình thì đu. Ba người cùng nhịp thì bay.

SUPERFLEX, One Two Three Swing!: đường ống cam và những chiếc xích đu ba người trong Turbine Hall

Tate Modern · Tate Modern


Một đường cam xuyên qua sảnh

Tháng 10 năm 2017, Turbine Hall của Tate Modern ở London mở cửa với một tác phẩm mà người ta không đứng nhìn. Người ta ngồi lên. Đó là One Two Three Swing! của nhóm nghệ sĩ Đan Mạch SUPERFLEX, lượt thứ ba của Hyundai Commission, chuỗi tác phẩm làm riêng cho gian sảnh này.

Một đường ống thép màu cam chạy dọc sảnh. Nó uốn lượn, lên cao, hạ thấp, rẽ ngang. Từ đường ống ấy treo xuống những chiếc xích đu. Mỗi chiếc có ba chỗ ngồi.

Đường cam không dừng ở tường. Theo Tate, nó băng qua bảo tàng rồi ló ra khu đất phía nam toà nhà. Ngoài trời, người đi ngang cũng có thể ngồi lên.

Tác phẩm mở từ ngày 3 tháng 10 năm 2017 đến ngày 2 tháng 4 năm 2018, vào cửa miễn phí. Những chiếc xích đu bên ngoài, cạnh South Tanks, được giữ lại đến ngày 4 tháng 11 năm 2018.

Ba người, một nhịp

Một người ngồi xích đu thì tự đẩy mình. Ba người ngồi chung một chiếc thì phải để ý nhau. Ai đạp chân, ai ngả người, vào lúc nào. Lệch nhịp thì xích đu chòng chành, không lên được. Cùng nhịp thì nó bay.

SUPERFLEX mô tả tác phẩm như một con lắc chạy bằng sức người. Xích đu đổi thế năng thành một chuyển động chung. Người ngồi dùng chính lực hấp dẫn, đẩy dần lên tới điểm mà rơi hoá thành bay.

Tate viết rằng đu cùng hai người khác mở ra nhiều khả năng hơn đu một mình, và năng lượng chung của ba người chống lại trọng lực. Đó là một câu về vật lý. Nó cũng là một câu về cách người ta sống cùng nhau.

Ba người trên một chiếc xích đu thường không quen nhau. Họ là những người khách tình cờ đứng cạnh nhau. Vài lượt đung đưa là đủ để họ phải nói với nhau vài câu, phải bật cười khi lệch nhịp, phải đếm: một, hai, ba.

Nhóm nghệ sĩ và trò chơi

SUPERFLEX được thành lập năm 1993 bởi ba nghệ sĩ Đan Mạch: Bjørnstjerne Christiansen, Jakob Fenger và Rasmus Nielsen. Tate giới thiệu nhóm qua những sắp đặt và phim mang tính tinh nghịch, lật ngược thói quen. Họ làm việc như một tập thể, và nhiều tác phẩm của họ chỉ trọn vẹn khi có người khác tham gia.

Với One Two Three Swing!, SUPERFLEX nói về sức mạnh của trò chơi và những khả năng của việc cùng làm. Nhóm gọi đây là một thí nghiệm để đánh thức năng lượng tập thể. Chữ thí nghiệm đáng để ý. Không ai biết trước ba người lạ sẽ đu được cao đến đâu.

Trên trang tác phẩm, Tate đăng lại lời một người kể rằng đã rất nhiều năm họ không ngồi xích đu, và vừa ngồi lên thì như được khởi động lại. Nhiều người lớn khác có lẽ cũng vậy. Xích đu là đồ chơi trẻ con. Người lớn hiếm khi cho mình quyền ngồi lên nó giữa chốn đông người.

Turbine Hall từng mời người ta làm những việc không quen trong bảo tàng. Năm 2010, Ai Weiwei phủ sàn sảnh bằng hàng triệu hạt hướng dương bằng sứ. SUPERFLEX đi thêm một bước: không chỉ bước vào tác phẩm, mà làm cho nó chuyển động.

Đường cam đi tiếp

Sau London, tác phẩm không dừng lại. Theo SUPERFLEX, One Two Three Swing! được dựng tạm thời ở Bonn và Copenhagen năm 2018, rồi ở đài quan sát Dora trong Real DMZ Project năm 2019, gần vùng phi quân sự giữa hai miền Triều Tiên. Năm 2020 có hai bản lâu dài, một ở AlUla trong dịp Desert X, một ở Vordingborg, Đan Mạch. Năm 2023, một bản lâu dài khác được đặt ở ga Dorasan.

Mỗi nơi, đường cam mang một nghĩa khác. Trong một bảo tàng ở London, nó là trò chơi. Gần một đường biên chia cắt, ba người cùng đu có thể là hình ảnh của việc cùng vượt qua. Nhóm nói đường ống ấy kéo dài ra ngoài tường bảo tàng, vào cảnh quan đô thị và thế giới rộng hơn. Như thể đường cam chưa có điểm kết.

Tác phẩm không đòi người xem hiểu. Nó chỉ đòi họ ngồi xuống, nắm dây, và chờ hai người bên cạnh.



Thành viên Penta