Essays · Photography
Richard Misrach. Golden Gate.
Cảnh không đổi. Ánh sáng thì không bao giờ lặp lại.
Fraenkel Gallery · Fraenkel Gallery
Một hiên nhà nhìn ra vịnh
Năm 1997, Richard Misrach và vợ chuyển tới một ngôi nhà trên đồi Berkeley, bên kia vịnh San Francisco. Từ hiên trước nhà, họ nhìn thấy trọn nhịp cầu Golden Gate, đảo Alcatraz và đường chân trời của thành phố.
Misrach bắt đầu chụp cảnh ấy. Không phải một lần, mà nhiều lần, vào những giờ khác nhau, những ngày khác nhau, những mùa khác nhau. Máy ảnh đặt ở cùng một chỗ, hướng về cùng một phía. Cây cầu luôn ở đó, cùng kích thước, cùng vị trí trong khung hình.
Công việc kéo dài nhiều năm, từ cuối thập niên 1990 tới đầu những năm 2000. Kết quả là rất nhiều bức ảnh của một cảnh duy nhất, không bức nào giống bức nào.
Có một điều đáng để ý ở đây. Cầu Golden Gate là một trong những công trình được chụp nhiều nhất thế giới. Ai cũng đã thấy nó trên bưu thiếp, trong phim, trên lịch treo tường. Chọn đúng cây cầu ấy làm đề tài là một thách thức: làm sao để nhìn thấy nó như lần đầu. Câu trả lời của Misrach không phải là tìm một góc lạ. Ông giữ nguyên góc, và chờ.
Tên ảnh là một chiếc đồng hồ
Các bức ảnh trong loạt Golden Gate không có tên riêng. Mỗi bức được gọi bằng ngày và giờ chụp. 5.21.98, 6:04am. 10.31.98, 5:18pm. 12.14.99, 5:29pm. 5.15.00, 7:32am.
Có những bức phơi sáng dài. 3.20.00, 4:05 tới 5:00 sáng. 11.10.00, từ 12:50 tới 3:40 sáng, với những vệt đèn của tàu thuyền kéo dài trên mặt nước. Trong những bức ảnh ấy, thời gian không còn là một khoảnh khắc mà là một khoảng.
Cách đặt tên này biến loạt ảnh thành một cuốn nhật ký ánh sáng. Người xem không được mời ngắm một cây cầu nổi tiếng. Họ được mời nhìn một buổi sáng tháng Năm, một buổi chiều cuối tháng Mười, một đêm tháng Mười Một. Cây cầu chỉ là chiếc kim đứng yên để thấy thời gian quay.
Ánh sáng, màu và khí quyển
Fraenkel Gallery mô tả loạt ảnh như một suy niệm về ánh sáng, màu sắc và khí quyển, những thứ vượt lên trên một cảnh cố định, quen thuộc. Vịnh San Francisco là nơi thời tiết đổi rất nhanh. Sương có thể nuốt trọn cây cầu, rồi tan trong một giờ. Bầu trời có lúc xám bạc, có lúc hồng, có lúc gần như đen.
Vì cảnh không đổi, mọi thay đổi của không khí hiện ra rất rõ. Người xem không bị phân tâm bởi đề tài mới. Họ chỉ còn nhìn độ đậm của màu, độ dày của sương, vị trí của mặt trời.
Từ bức này sang bức khác, cây cầu rõ hơn hoặc mờ hơn, sáng hơn hoặc tối hơn, có lúc gần tan vào nền, có lúc sắc như một đường kẻ. Cùng một vật, nhưng mỗi lần nó hiện ra theo một cách.
Đây là một kiểu kiên nhẫn khác với Desert Cantos. Ở sa mạc, Misrach phải lái xe đi xa để tìm dấu vết. Ở Berkeley, ông chỉ cần bước ra hiên. Đề tài đến với ông mỗi ngày, và việc của ông là không bỏ lỡ nó.
Từ ảnh thành sách
Năm 2001, loạt ảnh được in thành sách Golden Gate, do Arena Editions ở Santa Fe xuất bản, với bài viết của sử gia nghệ thuật T. J. Clark và nhà địa lý Richard Walker. Cuốn sách gồm 85 bức ảnh màu, phần lớn in tràn trang. Aperture sau đó in lại vào năm 2005 và năm 2012.
Lật sách, người đọc đi qua những thay đổi ấy như lật một cuốn lịch. Không có câu chuyện, không có nhân vật. Chỉ có một cây cầu, và mọi thứ đi qua nó.
Loạt ảnh này có họ hàng với những dự án lấy thời gian làm chất liệu. I Got Up của On Kawara đóng dấu giờ thức dậy lên bưu thiếp mỗi sáng. Misrach ghi giờ lên tên ảnh. Cả hai đều cho thấy một điều đơn giản: sự lặp lại là cách tốt nhất để nhìn thấy cái đổi thay.
Photography