Essays · Photography
Rinko Kawauchi. Ametsuchi.
Lửa đi qua đồng cỏ để đồng cỏ còn lại.
Prix Pictet · Prix Pictet
Một giấc mơ dẫn đến Aso
Ametsuchi là một từ tiếng Nhật cổ, nghĩa là trời và đất. Rinko Kawauchi dùng nó làm tên cho loạt ảnh bà làm ở Aso, một vùng núi lửa ở miền nam Nhật Bản, trên đảo Kyushu.
Theo lời kể của bà trên trang Prix Pictet, mọi thứ bắt đầu từ một giấc mơ. Khoảng năm 2007, Kawauchi mơ thấy một cảnh rõ đến mức bà không quên được. Năm 2008, bà đến Aso lần đầu, vào tháng Ba, đúng mùa người dân địa phương đốt đồng. Bà quay lại nhiều lần trong những năm sau đó. Loạt ảnh được xác định năm 2012.
Ở những loạt trước, Kawauchi quen chụp những thứ nằm trong tầm tay, trong nhà, trong một ngày. Với Ametsuchi, khung nhìn mở rộng hẳn ra: cả một triền đồi đang cháy, cả một bầu trời đêm. Nhưng cách nhìn vẫn là của bà. Không ồn ào, không kịch tính, dù đối tượng là lửa.
Đốt để giữ
Nghi thức đốt đồng ở Aso có lịch sử khoảng 1.300 năm. Mỗi mùa xuân, người dân châm lửa trên các triền cỏ. Lửa quét qua lớp cỏ khô của mùa trước, dọn chỗ cho cỏ non. Nếu không đốt, cây bụi và cây gỗ sẽ dần lấn vào, đồng cỏ sẽ biến mất. Việc đốt không phá đồng. Nó là cách đồng được giữ lại qua nhiều thế kỷ.
Một bức ảnh chỉ giữ được một khoảnh khắc của vòng ấy. Ngọn lửa trong ảnh đang cháy, nhưng người xem biết điều gì sẽ đến: một triền đồi đen, tro mịn phủ trên đất, rồi màu xanh trở lại khi mùa ấm lên. Ảnh không cần chụp đoạn sau. Chính việc biết đoạn sau khiến ngọn lửa trong ảnh không còn đáng sợ. Nó trở thành một nhịp thở của vùng đất, lặp lại mỗi năm.
Kawauchi quan tâm đến chính điều đó. Trên trang Prix Pictet, bà viết về những nghi thức được truyền qua nhiều thế hệ như một hình thức lời cầu nguyện và hiểu biết, nối thế giới nhìn thấy được với thế giới không nhìn thấy. Ngọn lửa trên đồi Aso vừa là việc nông nghiệp thực tế, vừa là một nghi lễ. Hai ý nghĩa ấy không tách rời.
Đứng trước một triền đồi đang cháy, người đốt đồng trở nên rất nhỏ. Đồng cỏ, khói và bầu trời lớn hơn họ nhiều lần. Tỷ lệ ấy chứa đúng điều Kawauchi quan tâm: con người không phải trung tâm của cảnh này. Họ là một phần của một vòng lặp dài hơn đời họ rất nhiều, và họ biết điều đó.
Những điểm tiếp xúc vô hình
Ametsuchi không chỉ có lửa. Kawauchi đặt ảnh đốt đồng cạnh ảnh chụp trong nhà thiên văn, ảnh bầu trời sao, và ảnh những điệu múa Kagura diễn vào ban đêm, một loại hình múa nghi lễ dâng thần ở Nhật. Thoạt nhìn, chúng thuộc về những thế giới khác nhau: nông nghiệp, khoa học, tín ngưỡng.
Kawauchi viết rằng giữa những thứ tưởng như không liên quan luôn có một điểm tiếp xúc không nhìn thấy. Ametsuchi là nỗ lực tìm ra những điểm ấy. Lửa trên đồi và ánh sao trên trời cùng là ánh sáng từ xa. Vòng quay của mùa đốt đồng và vòng quay của các chòm sao cùng là những chu kỳ con người không điều khiển được, chỉ có thể theo.
Cách ghép ảnh này tiếp nối những gì bà đã làm từ Utatane: đặt các hình ảnh cạnh nhau để chúng tự tìm ra mối nối. Nhưng ở đây, mối nối không còn nằm trong một buổi chiều. Nó trải dài qua một nghìn ba trăm năm.
Loạt ảnh sau đó được giới thiệu trong chu kỳ Space của Prix Pictet, giải thưởng quốc tế về nhiếp ảnh và môi trường. Cái tên chu kỳ hợp với Ametsuchi: đây là một loạt ảnh về không gian giữa trời và đất, và về chỗ đứng của con người trong khoảng ấy.
Photography