Essays · Photography

Taryn Simon. An American Index of the Hidden and Unfamiliar.

Có thật, nhưng không được nhìn thấy.

Taryn Simon, An American Index of the Hidden and Unfamiliar: ảnh màu khổ lớn trưng bày kèm chú thích dài trên tường Whitney

Whitney Museum of American Art · Whitney Museum of American Art


Một bản kiểm kê những thứ nằm ngoài tầm mắt

Taryn Simon sinh năm 1975, là nghệ sĩ Mỹ làm việc với nhiếp ảnh và văn bản. An American Index of the Hidden and Unfamiliar là một bản kiểm kê bằng ảnh về chính đất nước của bà. Bảo tàng Whitney ở New York trưng bày nó từ ngày 9 tháng 3 đến ngày 24 tháng 6 năm 2007.

Tên dự án đã nói gần hết. Đây là một bản kiểm kê. Đối tượng là những nơi, những vật, những quy trình có thật trong lãnh thổ nước Mỹ, gắn chặt với cách đất nước ấy vận hành hằng ngày, nhưng công chúng hoặc không được vào, hoặc không biết là có.

Simon chia chúng theo những lĩnh vực quen thuộc của một xã hội: khoa học, chính quyền, y tế, giải trí, thiên nhiên, an ninh, tôn giáo. Mỗi lĩnh vực có những căn phòng đóng cửa. Simon tìm cách mang máy ảnh vào những căn phòng ấy.

Từ viên nang phóng xạ đến con gấu ngủ đông

Các đề tài của Index rất khác nhau. Có những viên nang phóng xạ nằm trong một cơ sở lưu giữ chất thải hạt nhân. Có một con gấu đen đang ngủ đông. Có trụ sở của Cục Tình báo Trung ương ở Langley, nơi cơ quan này treo cả một bộ sưu tập tranh của riêng mình.

Đặt cạnh nhau, những thứ ấy không có điểm chung nào về hình ảnh. Một thứ nguy hiểm, một thứ đang ngủ, một thứ được bảo vệ. Điểm chung duy nhất là chúng đều có thật và đều khuất.

Simon dùng máy ảnh khổ lớn đặt trên chân bất cứ khi nào điều kiện cho phép. Loại máy này chậm, nặng, đòi thời gian dựng và canh. Nó cho ra những bức ảnh sắc nét đến từng chi tiết, bình tĩnh, gần như lạnh. Không có ống kính rình rập, không có ảnh chụp lén. Mỗi tấm trông như được chụp khi mọi thứ đã được cho phép.

Chính sự bình tĩnh ấy tạo ra một cảm giác lạ. Những thứ bí mật trong ảnh của Simon không trông bí mật. Chúng trông như đồ vật trong kho, đang chờ được ghi sổ.

Ảnh và chú thích

Mỗi bức ảnh trong Index đi kèm một đoạn chữ. Không phải một dòng tên ngắn như trong bảo tàng, mà một đoạn giải thích: đây là gì, ở đâu, vì sao nó tồn tại. Giọng văn khô, chính xác, giống một mục trong sổ tay tra cứu.

Ở đây ảnh và chữ làm hai việc khác nhau. Ảnh cho thấy bề mặt, và bề mặt thường không kể được gì. Một căn phòng, một cái kệ, một vật đặt trên bàn. Chữ mới cho biết căn phòng ấy dùng làm gì, vật ấy từ đâu tới. Người xem phải đi qua lại giữa hai thứ, và trong khoảng qua lại đó hiểu ra một điều: nhìn thấy một vật chưa phải là biết về nó.

Cùng năm 2007, Steidl in Index thành sách, với lời tựa của nhà văn Salman Rushdie. Dự án cũng được trưng bày ở Museum für Moderne Kunst tại Frankfurt. Về sau Simon tiếp tục cách làm này trong nhiều dự án khác, luôn đặt ảnh cạnh văn bản, luôn đi tìm những hệ thống mà người ta ít khi nhìn. Một trong số đó dùng hoa làm nhân chứng: Paperwork and the Will of Capital.

An American Index vì thế là một tác phẩm về biên giới của việc nhìn. Mỗi quốc gia đều có những chỗ khuất. Simon không phơi bày chúng như một nhà báo. Bà liệt kê chúng như một người thủ thư, và để người xem tự đo khoảng cách giữa những gì mình được thấy và những gì đang thật sự vận hành quanh mình.



Thành viên Penta