Essays · Photography

Thomas Struth. Museum Photographs.

Người xem cũng là một phần của bức tranh.

Thomas Struth, Museum Photographs: ảnh màu khổ lớn khách tham quan đứng trước những bức tranh trong phòng trưng bày bảo tàng

Người đứng trước tranh

Thomas Struth là nhiếp ảnh gia Đức. Museum Photographs là loạt ảnh màu khổ lớn ông chụp bên trong những bảo tàng lớn của châu Âu và nước Mỹ. Ý tưởng đến từ những năm ông sống ở Naples và Rome, nơi nghệ thuật cũ không nằm tách biệt mà hoà vào đời sống thường ngày.

Giai đoạn làm việc tập trung nhất là năm 1989 và 1990. Struth vào Louvre và Musée d'Orsay ở Paris, National Gallery ở London, Kunsthistorisches Museum ở Vienna, Rijksmuseum ở Amsterdam, Viện Nghệ thuật Chicago, Bảo tàng Vatican và điện Pantheon ở Rome. Năm 1992 ông quay lại với Galleria dell'Accademia ở Venice. Năm 1994, Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở New York.

Trong mỗi tấm ảnh, những bức tranh nổi tiếng vẫn treo trên tường. Nhưng máy ảnh không nhắm riêng vào chúng. Nó lùi lại, đủ xa để đưa vào khung cả những người đang đứng xem: một nhóm khách du lịch, một người ngồi trên ghế dài, vài người đi ngang, một người dừng rất lâu.

Kích thước của một bức tranh

Những bức ảnh này rất lớn. Louvre 1, chụp năm 1989, cao khoảng 180 cm và rộng gần 230 cm. National Gallery 1 cùng năm cao gần 176 cm. Pantheon ở Rome, năm 1990, rộng hơn 233 cm. Đó là kích thước của tranh treo trong bảo tàng, không phải của ảnh trong sách.

Kích thước ấy tạo ra một vòng lặp. Khi Museum Photographs được treo trong phòng trưng bày, người xem đứng trước ảnh theo đúng cách những người trong ảnh đứng trước tranh. Họ cũng dừng lại, cũng nghiêng người, cũng lùi một bước để thấy toàn cảnh. Người ở ngoài và người ở trong như đang soi vào nhau.

Năm 1990, loạt ảnh được trưng bày liên tiếp ở năm phòng tranh tại Cologne, New York, Amsterdam, Brussels và Paris, và có mặt trong phần Aperto của Biennale Venice năm ấy. Một loạt ảnh về bảo tàng lại đi vòng quanh những nơi người ta đến để xem nghệ thuật.

Nhìn việc nhìn

Mỗi bức tranh cổ trong bảo tàng từng là một vật sống trong đời thường: treo trong nhà thờ, trong cung điện, trong phòng khách của ai đó. Bảo tàng lấy nó ra khỏi đời sống ấy và đặt nó trước những người lạ. Struth chụp chính cuộc gặp này, giữa một vật đã rất già và những người đến thăm nó hôm nay.

Trong ảnh, khách tham quan mặc quần áo của năm 1989, 1990. Họ đeo túi, cầm sách hướng dẫn, dắt con. Những chi tiết bình thường ấy đứng cạnh những bức tranh vài trăm năm tuổi. Hai thời gian đặt chồng lên nhau trong một khung hình.

Nhiều khách tham quan trong ảnh quay lưng về phía ống kính, hoặc nghiêng mặt đi. Ta không thấy họ nghĩ gì. Ta chỉ thấy tư thế: hai tay chắp sau lưng, đầu hơi ngửa, một bàn tay chỉ lên tranh. Cơ thể nói thay cho khuôn mặt. Và chính vì không thấy mặt, người xem ảnh dễ đặt mình vào chỗ của họ. Mỗi cái lưng ấy có thể là lưng của ta, vào một buổi chiều nào đó, trong một căn phòng như thế.

Điều Struth làm rõ là việc xem nghệ thuật không trung tính. Người ta đứng ở đâu, đứng bao lâu, đứng với ai, tất cả đều là một phần của việc hiểu tranh. Hành vi nhìn, vốn vô hình, trở thành một thứ có hình dáng, có tư thế, có thể chụp lại.

Cùng thời kỳ, những nhiếp ảnh gia khác cũng hướng máy vào bảo tàng, như Candida Höfer chụp những căn phòng trống người. Struth thì làm ngược lại. Ông giữ lại con người, vì với ông, bảo tàng chỉ thật sự hoàn chỉnh khi có người đứng xem.



Thành viên Penta