Essays · Modern Art
Umberto Boccioni. Unique Forms of Continuity in Space.
Một cơ thể không đứng yên để được nhìn.
Tate · Tate
Một cơ thể bị tốc độ kéo giãn
Một hình người sải bước về phía trước. Không có khuôn mặt rõ nét. Bắp chân, đùi, vai kéo dài về phía sau thành những khối lượn, như vải bị gió thổi dạt hoặc như lửa bị kéo theo một vật đang lao đi. Hai bàn chân đặt trên những khối đế nhỏ.
Bản ở Tate bằng đồng, cao hơn một mét mười, nặng 55 kilôgam. Umberto Boccioni làm tác phẩm năm 1913. Bản đồng này được đúc năm 1972.
Những năm đầu thế kỷ hai mươi, công nghiệp hoá tràn qua nước Ý. Phong trào Vị lai do các nhà văn và nghệ sĩ như Boccioni khởi xướng, say mê những phát minh mới như ô tô và điện. Tate mô tả hình người trong tượng như bị tốc độ uốn theo khí động học. Boccioni phóng đại sức động của cơ thể để nó hiện thân cho khát vọng tiến lên.
Tate cũng gợi ý bức tượng có thể phản chiếu ý tưởng về một cơ thể được cơ giới hoá trong các văn bản Vị lai, và hình ảnh siêu nhân của triết gia Friedrich Nietzsche.
Đường lực
Boccioni bắt đầu làm điêu khắc năm 1912, như một phần mở rộng từ hội hoạ và dựa trên lý thuyết Vị lai. Ngày 15 tháng 3 năm 1913, trên tạp chí Lacerba, ông công bố tuyên ngôn về nền tảng tạo hình của điêu khắc và hội hoạ Vị lai.
Ý chính của bản tuyên ngôn: điều cần thể hiện là vật sống trong quá trình lớn lên và chuyển động. Với Boccioni, vật không có hình dạng tự thân. Cái có thể xác định được là đường thể hiện quan hệ giữa khối lượng của vật và sự lan rộng của nó. Từ đó ông đưa ra khái niệm đường lực, những đường cho phép nhìn vật như một tổng thể đang sống.
Unique Forms of Continuity in Space là tác phẩm lớn nhất còn lại của ông, và thể hiện những nguyên tắc ấy rõ hơn cả. Trước nó có ba tượng người sải bước khác, nay chỉ còn biết qua ảnh chụp: Tổng hợp chuyển động của con người, Cơ bắp đang lao nhanh, và Sự giãn nở xoắn ốc. Qua từng tượng, ông đi dần đến bản tổng hợp cuối cùng.
Tượng được trưng lần đầu trong triển lãm điêu khắc cá nhân của Boccioni ở Galerie La Boétie, Paris, tháng 6 và 7 năm 1913. Trong một lá thư ngày 4 tháng 9 năm ấy, ông gọi nó là tác phẩm mới nhất và tự do nhất của mình.
Những tượng thạch cao
Boccioni mất năm 1916. Tháng 12 năm ấy, một triển lãm tưởng niệm mở tại Palazzo Cova ở Milan, kéo dài sang tháng 1 năm 1917. Có vẻ cả bốn tượng thạch cao hình người sải bước đều được trưng ở đó.
Từng có thời người ta tin các tượng chưa bán đã bị phá ngay sau triển lãm. Thực ra nhà điêu khắc Piero da Verona cất chúng trong xưởng ở Milan đến năm 1927, rồi vứt ra bãi rác.
Hai tượng còn lại. Unique Forms of Continuity in Space thoát nhờ đã nằm trong một bộ sưu tập tư nhân. Development of a Bottle in Space được Marco Bisi, một người họ hàng trẻ của Boccioni, tìm lại từ bãi rác và vá từ các mảnh vỡ.
Khi Boccioni còn sống, không tượng nào của ông được đúc đồng. Những gì ông để lại là thạch cao, vật liệu dễ vỡ nhất của điêu khắc.
Từ Milan đến São Paulo đến London
Bản đồng sớm nhất có lẽ được đúc khoảng năm 1925 hoặc 1926, và thuộc về nhà sưu tập Gianni Mattioli ở Milan. Năm 1931, nhà thơ Filippo Tommaso Marinetti, người sáng lập phong trào Vị lai, cho đúc thêm hai bản ở Rome, về sau thuộc Galleria d'Arte Moderna ở Milan và Museum of Modern Art ở New York. Năm 1950, vợ goá của Marinetti cho đúc hai bản nữa, lần này có cả phần đế như khuôn thạch cao gốc.
Năm 1952, bà bán khuôn thạch cao gốc cho nhà công nghiệp Brazil Francisco Matarazzo Sobrinho. Năm 1963, ông tặng toàn bộ bộ sưu tập của mình cho Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại của Đại học São Paulo khi bảo tàng này ra đời.
Bản ở Tate được đúc năm 1972 tại một xưởng đúc ở São Paulo, trực tiếp từ khuôn thạch cao ấy, làm riêng cho Tate Gallery. Tate mua nó cùng năm. Cũng năm 1972, một gallery ở Rome cho làm một ấn bản mười bản đồng khác, nhưng không đúc từ khuôn gốc mà sao lại từ một bản đồng có sẵn.
Mỗi bản đồng bước ra từ cùng một tượng thạch cao, hoặc từ một bản đồng trước đó. Hình người vẫn sải bước. Chuyển động được giữ nguyên trong kim loại, còn câu chuyện của nó thì đi qua ba thành phố và hơn nửa thế kỷ.
Modern Art