Essays · Photography
Diane Arbus. A box of ten photographs.
Chọn mười tấm là quyết định những tấm khác ở ngoài.
Fraenkel Gallery · Fraenkel Gallery
Mười tấm, một chiếc hộp
Vào khoảng năm 1970, Diane Arbus bắt đầu làm một bộ portfolio. Bà chọn mười bức ảnh mà bà xem là tiêu biểu nhất cho công việc của mình, in mỗi bức trên tờ giấy bạc gelatin khổ 20 x 16 inch, rồi đặt cả mười tấm vào một chiếc hộp.
Chiếc hộp làm bằng Plexiglas trong suốt, do Marvin Israel thiết kế. Israel là hoạ sĩ, nhà thiết kế, và là người bạn thân của Arbus. Chiếc hộp không có trang trí. Nó giống một khối nước đông đặc, bên trong là những tấm ảnh đen trắng.
Arbus dự định làm năm mươi bộ. Khi bà mất năm 1971, bà mới in xong tám bộ. Chỉ bốn bộ được bán khi bà còn sống. Richard Avedon mua hai bộ, một cho mình và một tặng bạn là đạo diễn Mike Nichols. Hoạ sĩ Jasper Johns mua một bộ. Bộ thứ tư thuộc về Bea Feitler, giám đốc nghệ thuật của tạp chí Harper's Bazaar.
Bốn người mua, đều là người trong nghề. Ở thời điểm đó, ý tưởng rằng một nhiếp ảnh gia có thể bán bản in như một tác phẩm nghệ thuật vẫn còn mới. Chiếc hộp là một lời khẳng định lặng lẽ: những tấm ảnh này không phải để minh hoạ cho bài báo. Chúng đứng một mình.
Những cái tên dài như một câu
Mười tấm ảnh được chụp trong khoảng từ 1963 đến 1970. Tên của chúng đọc lên giống những dòng ghi chép. Identical twins, Roselle, N.J., cặp song sinh giống hệt nhau. A young man in curlers at home on West 20th Street, chàng trai cuộn lô tóc ở nhà. A Jewish giant at home with his parents in the Bronx, người khổng lồ đứng cạnh cha mẹ trong căn hộ.
Có cả những cảnh bình thường đến mức ta dễ bỏ qua. Xmas tree in a living room in Levittown, một cây thông Giáng sinh trong phòng khách ở khu ngoại ô. A family on their lawn one Sunday in Westchester, một gia đình trên bãi cỏ ngày Chủ nhật. The king and queen of a senior citizens' dance, vua và hoàng hậu của một buổi khiêu vũ người cao tuổi.
Tên ảnh của Arbus gần như không diễn giải. Nó cho biết ai, ở đâu, đôi khi vào lúc nào. Như một người đi đường ghi lại địa chỉ. Phần còn lại dành cho người nhìn.
Đặt cạnh nhau, mười tấm ảnh không kể một câu chuyện. Chúng là một mặt cắt của nước Mỹ những năm sáu mươi: những gia đình, những lễ hội nhỏ, những con người sống ở rìa của hình ảnh mà xã hội muốn thấy về mình.
Một dự án cuối cùng
A box of ten photographs là một trong những dự án cuối cùng Arbus đang làm khi bà qua đời. Nó vì thế mang một sức nặng mà có lẽ bà không định trước. Chiếc hộp trở thành bản tự tuyển của một nghệ sĩ, do chính tay bà sắp xếp, ở thời điểm bà không còn chụp thêm được nữa.
Tự chọn là một việc khó với bất kỳ ai làm nghề. Chọn mười tấm nghĩa là quyết định rằng những tấm khác, dù hay, sẽ ở ngoài. Arbus không để người khác làm việc đó thay bà. Bà in, bà chọn, bà nhờ người bạn thiết kế chiếc hộp.
Về sau, chiếc hộp được xem là một trong những nền móng cho sự nghiệp của Arbus sau khi bà mất. Nó cũng góp phần đưa nhiếp ảnh vào chỗ đứng của một nghệ thuật nghiêm túc, được sưu tầm, được treo trong bảo tàng. Những bộ hộp còn lại ngày nay nằm trong các bộ sưu tập lớn và được trưng bày như một tác phẩm trọn vẹn.
Nhưng điều người xem nhớ nhất có lẽ không phải lịch sử ấy. Mà là cảm giác đứng trước một chiếc hộp trong suốt và biết rằng mười gương mặt bên trong đã được chọn bởi một người nhìn họ rất lâu, rất gần, và không quay đi.
Photography