Essays · Photography

Ralph Eugene Meatyard. The Family Album of Lucybelle Crater.

Gương mặt bị che, nhưng người thân vẫn ở đó.

Ralph Eugene Meatyard, The Family Album of Lucybelle Crater: hai người đeo mặt nạ đứng cạnh nhau trong ảnh đen trắng

Fraenkel Gallery · Fraenkel Gallery


Người chụp ảnh vào cuối tuần

Ralph Eugene Meatyard làm nghề chỉnh kính mắt ở Lexington, Kentucky. Ông chụp ảnh chủ yếu vào cuối tuần, quanh thành phố nơi mình sống, với vợ con, bạn bè và hàng xóm làm người mẫu. Ông không sống bằng nhiếp ảnh. Nhưng những gì ông để lại đủ để ông trở thành một trong những giọng riêng nhất của ảnh Mỹ giữa thế kỷ hai mươi.

Nghề chỉnh kính là nghề của việc nhìn. Mỗi ngày ông giúp người khác thấy rõ hơn. Cuối tuần, ông làm điều ngược lại: đặt một lớp che lên thứ quen thuộc nhất, để người xem phải nhìn lại. Trong loạt ảnh này, lớp che ấy là một chiếc mặt nạ rất rẻ tiền, đủ để biến một khung cảnh gia đình thành một thứ khó gọi tên.

Meatyard cũng đọc nhiều. Ông chịu ảnh hưởng từ định nghĩa của nhà văn Ambrose Bierce về chữ romance: hư cấu không chịu phục tùng những sự vật như chúng vốn là. Với ông, nhiếp ảnh không buộc phải trung thành với thực tế. Nó có thể dựng nên một thực tế khác.

Hai người, một cái tên

The Family Album of Lucybelle Crater là loạt ảnh Meatyard làm trong những năm cuối đời, khoảng từ 1970 đến 1972. Nhân vật trung tâm là vợ ông, Madelyn, đeo một chiếc mặt nạ bà già mua ở cửa hàng đồ rẻ, loại dùng cho lễ Halloween. Trong mỗi tấm ảnh, bà đứng cạnh một người khác: người thân, bạn bè, con cái. Người ấy đeo một chiếc mặt nạ nhựa cứng, trong suốt.

Cái tên Lucybelle Crater được phỏng theo một nhân vật trong truyện ngắn The Life You Save May Be Your Own của Flannery O'Connor, in năm 1953. Meatyard đổi chút ít, rồi đặt nó cho tất cả mọi người.

Điều kỳ lạ nằm ở tên ảnh. Mỗi tấm được chú thích theo cùng một kiểu: Lucybelle Crater và một người nào đó cũng tên Lucybelle Crater. Lucybelle Crater và người chồng bốn mươi tuổi Lucybelle Crater. Lucybelle Crater và cô bạn gái trầm lặng của đứa con trai mười sáu tuổi, cũng là Lucybelle Crater. Lucybelle Crater và người bạn mê sách Lucybelle Crater.

Chú thích nói rõ mối quan hệ. Nhưng cái tên thì xoá sạch sự khác biệt. Người xem biết ai là chồng, ai là bạn, ai là con, nhưng không biết ai là ai.

Album của một gia đình không có mặt

Một cuốn album gia đình thường có một nhiệm vụ rõ ràng: giữ lại gương mặt người thân khi họ lớn lên, già đi, rời xa. Meatyard lật ngược nhiệm vụ ấy. Ông dùng đúng hình thức của album, những cặp người đứng trước nhà, trong vườn, bên hiên, nhưng rút đi chính thứ album sinh ra để giữ.

Kết quả vừa buồn cười vừa bất an. Chiếc mặt nạ bà già nhăn nheo, cứng đờ, lặp lại trong mọi khung hình. Những chiếc mặt nạ trong suốt thì tệ hơn: chúng để lộ đường nét thật nhưng làm nó mờ và méo, như một gương mặt nhìn qua lớp kính đọng hơi nước. Danh tính không biến mất hoàn toàn. Nó bị giữ ở khoảng giữa.

Meatyard mất năm 1972, khi mới bốn mươi sáu tuổi. Cuốn sách The Family Album of Lucybelle Crater được nhà xuất bản Jargon Society in năm 1974, sau khi ông qua đời, với sáu mươi bốn tấm ảnh. Nó trở thành tác phẩm được biết đến nhiều nhất của ông.

Đọc lại hôm nay, cuốn album giống một lời nhắc rằng mọi bức ảnh gia đình đều có mặt nạ, chỉ là ta quen với chúng đến mức không thấy. Nụ cười khi nghe đếm một hai ba. Bộ quần áo đẹp nhất. Dáng đứng được sắp xếp. Meatyard chỉ làm cho mặt nạ ấy thành một vật thấy được bằng mắt.



Thành viên Penta