Essays · Olfactory Art
Haegue Yang. Lost Lands and Sunken Fields.
Một vùng đất mất đi vẫn còn để lại âm thanh và mùi.
Một triển lãm hai tầng
Từ ngày 1 tháng 2 đến ngày 27 tháng 4 năm 2025, Nasher Sculpture Center ở Dallas trưng bày Lost Lands and Sunken Fields của Haegue Yang, nghệ sĩ Hàn Quốc. Triển lãm do Leigh Arnold giám tuyển. Đây là triển lãm cá nhân đầu tiên của một nghệ sĩ Hàn Quốc tại Nasher, một bảo tàng điêu khắc hiện đại và đương đại.
Triển lãm trải trên khoảng mười nghìn feet vuông, qua hai tầng và cả khu ngoài trời. Yang dựng nó theo những cặp đối lập mà kiến trúc toà nhà gợi ra: sáng và tối, lơ lửng và bám đất, nhẹ và nặng, thưa và dày.
Ở một tầng là những sắp đặt mới, rộng và thoáng, treo trong không khí. Ở tầng kia là một cụm dày đặc các điêu khắc cũ của bà, đặt sát nhau như một kho chứa. Người xem đi từ chỗ có nhiều khoảng trống sang chỗ gần như không còn khoảng trống.
Tên triển lãm nói về những vùng đất đã mất và những cánh đồng đã chìm. Nó không chỉ một nơi cụ thể. Nó chỉ một cảm giác: có những nơi ta từng thuộc về nhưng không còn quay lại được.
Những sinh vật trên không
Người xem được đón bằng Airborne Paper Creatures, Triple Synecology, làm năm 2025 và trưng bày lần đầu. Đó là những điêu khắc treo từ trần, làm từ giấy hanji, loại giấy dó truyền thống của Hàn Quốc làm từ vỏ cây dâu, cùng gỗ bạch dương, đồ trang trí bằng vải và chuông kim loại. Chúng có dáng như những con diều.
Chuông là một vật liệu quen thuộc của Yang. Loạt Sonic Sculptures, bắt đầu từ năm 2013, dùng chuông xếp thành những hình khối có thể phát tiếng khi chạm hay khi di chuyển. Trong triển lãm, tiếng chuông trộn với tiếng đài phun nước và một đoạn ghi âm sóng biển từ đảo Bogil, ở mũi phía nam bán đảo Triều Tiên.
Còn có Six Legged Carbonous Epiphyte Imoogi, một sắp đặt bằng dây bện làm năm 2025. Imoogi là con rắn lớn trong truyện dân gian Hàn Quốc, loài chờ đợi để hoá rồng. Một sinh vật ở giữa hai trạng thái, chưa thành thứ nó muốn thành.
Lễ vật nhỏ
Gần mặt đất là những Mignon Votives, vài chục tượng nhỏ cao chừng một foot. Chúng dựa trên một thói quen có ở nhiều nền văn hoá: đánh dấu một nơi, một lúc, như một điều đặc biệt, thậm chí thiêng liêng.
Mỗi tượng bắt đầu từ một quả thông. Một tượng gắn gỗ trôi dạt, vỏ ốc anh vũ và tóc tổng hợp. Một tượng gắn cành phỉ xoắn nhuộm chàm. Một tượng gắn nấm. Chúng được phủ sơn, phủ vecni bóng, nhỏ và kỳ lạ như đồ thờ của một tôn giáo chưa ai biết.
Bên cạnh là Pebble Parades, những bản sao tiền do nghệ sĩ tự làm, in hình động vật. Và Umbra Creatures by Rockhole, những sinh vật làm từ rơm nhân tạo, thép không gỉ và dây. Rơm, quả thông, gỗ trôi: những vật từ đồng ruộng, từ rừng, từ bờ biển, được mang vào một bảo tàng như mang theo mảnh đất của chúng.
Vật liệu của đời thường
Qua nhiều năm, Haegue Yang dùng những vật liệu rất bình thường: rèm lá sách, lò sưởi điện, dây điện, bóng đèn huỳnh quang, và cả lon thịt hộp Spam. Ở Nasher có Non Indépliable, nue, Strive and Stake Orange, làm năm 2018 từ dây điện và bóng đèn huỳnh quang. Những vật ấy mang theo đời sống trong nhà, chuyện di cư, những cuộc sống chia đôi giữa nhiều nơi.
Theo bảo tàng, Yang muốn giao tiếp không qua ngôn ngữ, và thường bổ sung cho hình khối trừu tượng bằng các giác quan khác: mùi, âm thanh, ánh sáng, xúc giác. Trong các tác phẩm trước, bà đã đặt máy khuếch tán hương vào sắp đặt, như trong Sol LeWitt Upside Down. Ở Lost Lands and Sunken Fields, âm thanh và vật liệu tự nhiên đứng ở phía trước.
Điều còn lại sau triển lãm không phải một hình ảnh rõ ràng. Đó là một cảm giác về nơi chốn: tiếng sóng từ một hòn đảo, tiếng chuông trong không khí, quả thông và gỗ trôi đặt sát mặt đất. Những vùng đất đã mất không được dựng lại. Chúng được gợi lên, bằng những giác quan không cần tới bản đồ.
Olfactory Art