Essays · Olfactory Art

Irina Adam. Pitch Pine Pollen: A Transforming Forest.

Một khu rừng đang đổi màu được giữ lại trong một lọ mùi.

Pitch Pine Pollen của Irina Adam: ảnh chụp rừng thông pitch pine ở Long Island Pine Barrens

© Irina Adam · Olfactory Art Keller


Một con đường mòn quen

Irina Adam là người làm nước hoa và nghệ sĩ đa phương tiện sống ở Brooklyn. Công việc của cô thường xoay quanh thiên nhiên, và thường mời người xem bước vào bằng nhiều giác quan cùng lúc.

Pitch Pine Pollen: A Transforming Forest bắt đầu từ một chỗ rất riêng: con đường mòn cô yêu thích nhất. Đó là vùng Napeague trong Long Island Pine Barrens, một vùng rừng thông trên đất cát ở mũi đông Long Island, New York. Theo trang triển lãm, cái tên Napeague trong tiếng Montaukett có nghĩa là vùng đất bị biển tràn qua.

Loài cây chính ở đây là thông pitch pine, loài thông chịu được đất nghèo, gió biển và lửa. Irina Adam đi bộ ở đó nhiều lần. Những chiết xuất mùi của cô ban đầu là vật kỷ niệm của những lần đi ấy: một cách mang khu rừng về nhà mà không phải bẻ cành hay nhổ cây.

Phấn, nhựa, lá kim

Nguyên liệu của cô đều hái từ khu rừng. Phấn thông ngâm trong cồn. Nhựa thông, thứ cây tiết ra để tự vệ trước bọ cánh cứng. Lá kim. Những đầu chồi non còn xanh phấn. Hoa mận biển, một loài cây bụi mọc ven cồn cát. Hoa sồi.

Từ những nguyên liệu hoang dã ấy, cô làm ra mùi nước hoa mới nhất của mình và đặt tên là Pitch Pine Pollen, trùng với tên triển lãm.

Cách làm này gần với việc thu mẫu hơn là sáng tác. Mỗi thành phần gắn với một mùa và một chỗ cụ thể. Phấn thông chỉ có vào mùa cây trổ phấn. Hoa mận biển nở một thời gian ngắn. Lọ mùi vì thế mang dấu thời gian của nó: nó là mùi của khu rừng vào những tháng cô đi qua, không phải một mùi thông chung chung nào.

Có một điều nhỏ đáng để ý trong danh sách ấy. Nhựa thông vốn là phản ứng của cây trước kẻ tấn công. Khi bọ đục vào thân, cây đẩy nhựa ra để bịt vết thương. Như vậy, một phần mùi trong lọ đến từ chính cuộc chống cự của khu rừng. Người ngửi không thấy con bọ, nhưng ngửi thấy thứ cây dùng để đẩy nó ra.

Từ xanh sang đỏ, rồi sang xám

Từ năm 2022, bọ cánh cứng thông phương Nam đã tàn phá rừng pitch pine ở đây. Loài bọ này vốn sống ở phía nam, và đang di chuyển dần lên phía bắc khi nhiệt độ tăng. Trang triển lãm mô tả những gì nghệ sĩ chứng kiến bằng một chuỗi màu: lá kim xanh chuyển sang đỏ, rồi sang xám.

Irina Adam chụp lại sự đổi thay ấy. Những bức ảnh in lưu trữ trên giấy Hahnemühle, khổ 18 nhân 24 inch, ghi lại hình dáng của khu rừng và vẻ đẹp của một hệ sinh thái đang biến đổi. Ảnh và mùi được đặt cạnh nhau tại Olfactory Art Keller ở New York, từ ngày 9 đến ngày 25 tháng 5 năm 2024, với buổi nói chuyện của nghệ sĩ vào ngày 17 tháng 5.

Hai chất liệu ghi hai điều khác nhau. Ảnh cho thấy màu và dáng: cây nào còn xanh, cây nào đã đỏ, cây nào đã xám. Mùi ghi lại thứ ảnh không bắt được: nhựa, phấn, không khí giữa những thân cây. Đặt cạnh nhau, chúng là một hồ sơ về một nơi chốn trong lúc nó đang thay đổi.

Một phần tiền bán tác phẩm được gửi cho Long Island Pine Barrens Society, tổ chức bảo vệ vùng rừng này. Chi tiết ấy khiến triển lãm không dừng lại ở việc ghi chép. Nó quay về lại chính khu rừng đã cho nó chất liệu.

Có những tác phẩm về rừng làm bằng lửa, như To Burn, Forest, Fire của Katie Paterson. Pitch Pine Pollen làm bằng phấn và nhựa của những cây còn đứng.



Thành viên Penta