Essays · Contemporary Art

Lawrence Abu Hamdan. Walled Unwalled.

Bức tường không kín như ta tưởng.

Lawrence Abu Hamdan, Walled Unwalled: cảnh trong video quay tại phòng thu Funkhaus, Berlin

Tate · Tate


Hai mươi phút trong một phòng thu cũ

Walled Unwalled là một sắp đặt video dài hai mươi phút của Lawrence Abu Hamdan, làm năm 2018. Tháng 10 năm ấy, tác phẩm được trình bày trong một tuần tại The Tanks, không gian ngầm của Tate Modern ở London, mở cửa tự do.

Phần hình được quay ở Funkhaus, khu phòng thu âm ở phía đông Berlin, nơi từng là trụ sở đài phát thanh nhà nước của Đông Đức. Một toà nhà được xây để kiểm soát âm thanh: cách âm, vang âm, ai được nghe gì. Abu Hamdan chọn nó không phải ngẫu nhiên.

Trong video, ông đứng giữa những phòng thu ấy và độc thoại. Tại Tate, phần chiếu đi cùng những bức vách di động và phần trình diễn âm thanh. Những tấm vách bán trong suốt để ánh sáng lọt qua, như chính chủ đề của tác phẩm: thông tin luôn tìm được đường đi qua vật cản.

Những vụ án nghe qua tường

Nội dung độc thoại là một chuỗi vụ án, ở những nơi và thời điểm rất khác nhau, có chung một điểm: bằng chứng đã đi xuyên qua tường, cửa hoặc sàn nhà.

Có vụ Kyllo ở Mỹ, khi cơ quan điều tra dùng máy ảnh nhiệt để đọc hơi nóng toả ra từ một căn nhà, và toà án phải xét xem việc nhìn xuyên tường như vậy có phải là khám xét hay không. Có vụ Oscar Pistorius ở Nam Phi, nơi những gì hàng xóm nghe được trong đêm, qua tường và qua khoảng cách, trở thành trung tâm của phiên toà. Và có nhà tù Saydnaya ở Syria.

Mỗi vụ đặt ra một câu hỏi hơi khác. Tường có còn là ranh giới của đời tư khi công nghệ nhìn được qua nó? Tai người có đáng tin làm nhân chứng? Và khi một người bị giam trong bóng tối, âm thanh qua tường có phải là tất cả những gì họ còn biết về thế giới?

Một người điều tra bằng tai

Abu Hamdan sinh năm 1985 tại Jordan, sống và làm việc ở Beirut. Ông tự gọi mình là nghệ sĩ và người điều tra âm thanh. Những phân tích âm thanh của ông đã được dùng làm bằng chứng tại toà án tị nạn và nhập cư ở Anh, và trong công việc vận động của Amnesty International cùng Defence for Children International.

Năm 2016, ông cùng Amnesty International điều tra nhà tù Saydnaya. Những người từng bị giam ở đó gần như không được nhìn thấy gì. Họ nhớ nhà tù bằng âm thanh. Abu Hamdan giúp họ dựng lại không gian ấy từ trí nhớ của tai. Walled Unwalled, và triển lãm Earwitness Theatre cùng năm tại Chisenhale Gallery ở London, đều đi ra từ cuộc điều tra này.

Ông cũng là tác giả cuốn [inaudible]: A Politics of Listening in 4 Acts, và bảo vệ luận án tiến sĩ tại Goldsmiths, London năm 2017. Nghệ thuật và điều tra, với ông, dùng chung một công cụ: sự lắng nghe kỹ.

Vì sao bức tường ấy còn đứng

Tác phẩm không đưa ra phán xét về từng vụ án. Nó đặt chúng cạnh nhau để người xem thấy một mô hình: bức tường, thứ ta tin là chắc chắn nhất trong ngôi nhà, thật ra rất xốp.

Câu hỏi ấy ngày càng gần. Điện thoại, loa thông minh, camera, cảm biến nhiệt. Những thứ đi qua tường ngày nay nhiều hơn rất nhiều so với năm 2001, khi toà án tối cao Mỹ xét vụ Kyllo. Walled Unwalled không nói về tương lai, nhưng nó cho thấy luật pháp và cảm giác riêng tư của chúng ta vẫn đứng trên một hình dung cũ về bức tường.

Trong những tác phẩm lấy âm thanh làm chất liệu chính, nó đứng gần những cuộc dạo bộ bằng giọng nói của Janet Cardiff. Cả hai đều nhắc rằng tai biết nhiều hơn mắt, và rằng những gì ta nghe được thường không nằm trong khung nhìn.

Người xem rời khỏi The Tanks và nghe thấy tiếng bước chân của người khác trên nền bê tông. Một âm thanh rất thường. Nhưng sau hai mươi phút ấy, nó mang một nghĩa khác.



Thành viên Penta