Essays · Photography
Liz Deschenes. Gallery 7.
Tấm ảnh này thay đổi theo người đứng trước nó.
Aperture · Aperture
Ảnh làm từ bóng đêm
Liz Deschenes là nghệ sĩ sống ở New York. Bà làm nhiếp ảnh, nhưng hiếm khi dùng máy ảnh. Phần lớn tác phẩm của bà là photogram, loại ảnh tạo ra bằng cách để ánh sáng chạm trực tiếp lên giấy nhạy sáng.
Cách Deschenes làm photogram khác với truyền thống. Bà không đặt vật lên giấy trong phòng tối. Bà mang những tờ giấy ảnh ra ngoài và để chúng nằm dưới ánh sáng mờ của ban đêm. Sau đó, giấy được xử lý bằng dung dịch nhuộm bạc. Bề mặt trở thành một lớp bạc óng, gần giống gương, nhưng không hoàn hảo như gương.
Kết quả phụ thuộc vào những thứ bà không kiểm soát: nhiệt độ, độ ẩm, lượng ánh sáng của đêm hôm ấy. Mỗi tấm vì vậy là bản ghi của một đêm cụ thể. Không có hình nào được chụp. Chỉ có điều kiện của không khí được giữ lại trên giấy.
Một căn phòng được mở ra
Từ ngày 22 tháng 11 năm 2014 đến ngày 22 tháng 11 năm 2015, Walker Art Center ở Minneapolis giao cho Deschenes một phòng trưng bày trên tầng bảy trong suốt một năm. Căn phòng này khi bảo tàng mở năm 1971 có tên Gallery 7. Deschenes lấy lại cái tên cũ đó làm tên triển lãm.
Việc đầu tiên bà làm là gỡ bỏ những vách tạm mà bảo tàng đã dựng thêm qua nhiều năm. Những cửa sổ hướng đông lộ ra. Ánh sáng tự nhiên vào phòng lần nữa.
Rồi bà đặt vào đó những tấm panel hình chữ nhật đứng tự do. Một số là photogram bạc. Một số là thử nghiệm mới: in màu kỹ thuật số lên nền acrylic, bằng nhiều sắc xanh đơn sắc khác nhau. Các tấm đứng ở những vị trí làm thay đổi đường đi trong phòng. Người xem phải vòng qua, đi chậm lại, đổi hướng.
Tỉ lệ của các tấm được lấy từ tỉ lệ của một tấm thẻ ghi chú. Đây là một lời nhắc đến triển lãm c. 7,500 do Lucy Lippard tổ chức năm 1973, gồm nghệ thuật ý niệm của các nghệ sĩ nữ, từng được trưng bày ở chính Walker. Trong triển lãm ấy, thẻ ghi chú là một phần của cách làm.
Ảnh như một vật trong phòng
Đứng giữa Gallery 7, người xem không nhìn vào một tấm ảnh treo trên tường. Họ đi giữa những vật. Các tấm bạc lúc hấp thụ ánh sáng, lúc phản chiếu nó. Trên bề mặt, người xem thấy bóng mình mờ mờ, thấy cửa sổ, thấy người khác đi ngang. Buổi sáng, ánh nắng từ hướng đông làm phòng khác hẳn so với buổi chiều.
Tác phẩm vì vậy không bao giờ trông giống nhau hai lần. Nó phụ thuộc vào ánh sáng lướt qua bề mặt, vào vị trí người đứng, vào mùa. Một năm trưng bày là một năm thay đổi liên tục.
Một năm cũng đủ để chính những tấm bạc thay đổi. Photogram nhuộm bạc là bề mặt nhạy, không hoàn toàn trơ trước ánh sáng và không khí. Người đến xem vào tháng đầu và người đến vào tháng cuối có thể không thấy cùng một tác phẩm.
Deschenes đặt ra một câu hỏi mà nhiều người làm ảnh bỏ qua: điều kiện trưng bày có phải là một phần của tấm ảnh không? Với bà, câu trả lời là có. Tấm ảnh không kết thúc khi được in. Nó tiếp tục sống trong căn phòng nơi nó đứng.
Thomas Ruff, trong Photograms, cũng làm photogram, nhưng trong một phòng tối ảo nơi mọi thứ được tính toán. Deschenes đi hướng ngược lại. Bà trao tác phẩm cho những thứ không tính toán được: đêm, độ ẩm, cửa sổ, và bước chân người xem.
Photography