Essays · Photography

Trent Parke. Dream/Life.

Bóng tối không che thành phố. Nó cho thành phố một hình khác.

Trent Parke, Dream/Life: ảnh đen trắng đường phố Sydney với nắng gắt và bóng đổ sâu

© Trent Parke · Magnum Photos


Một người mới đến

Trent Parke là nhiếp ảnh gia người Úc. Ông rời một thị trấn nhỏ để đến Sydney, và theo lời kể đi kèm bộ ảnh, cảm giác đầu tiên của ông ở thành phố là cô độc. Thành phố đông, nhưng ông không thuộc về đâu.

Ông bắt đầu đi bộ và chụp. Trong khoảng năm năm, ông chụp đường phố Sydney bằng ảnh đen trắng. Những tấm được chọn phần lớn ghi năm 1998 và 1999.

Năm 1999, bộ ảnh được in thành cuốn sách đầu tiên của Parke, Dream/Life, do Hot Chilli Press ở Sydney xuất bản. Tên sách có một dấu gạch chéo giữa hai chữ, như thể giấc mơ và đời sống là hai mặt của cùng một tờ giấy.

Nhiều năm sau, Parke trở thành người Úc đầu tiên là thành viên chính thức của Magnum Photos. Nhưng Dream/Life là nơi cách nhìn của ông lần đầu thành hình.

Nắng gắt, bóng sâu

Ánh sáng ở Sydney rất mạnh. Nắng giữa trưa tạo ra những mảng sáng chói và những vùng bóng đen gần như tuyệt đối. Nhiều nhiếp ảnh gia tránh thứ ánh sáng ấy. Parke đi thẳng vào nó.

Trong ảnh của ông, bóng tối không phải phần thừa của bức ảnh. Nó là hình khối chính. Người đi đường bị cắt đôi bởi một vệt nắng. Một nhân viên văn phòng như đang tan dần vào bóng của toà nhà. Khuôn mặt chỉ còn một nửa, nửa kia chìm vào đen.

Thời tiết cũng tham gia. Một người đàn ông trú dưới mái hiên sau khi chạy qua cơn giông năm 1998. Một người đứng dưới mưa ở ga tàu khách nhìn ra Nhà hát Opera năm 1999. Mưa, nắng, bóng: thành phố được dựng lại từ những thứ không cầm được.

Kết quả là một Sydney tối, bí ẩn, như trong mơ. Không phải Sydney của bưu thiếp, với bến cảng xanh và bầu trời trong. Mà là một thành phố của những khoảnh khắc lạ, thoáng qua trước khi ai kịp để ý.

Những cảnh nhỏ

Parke không chụp sự kiện. Ông chụp những cảnh rất nhỏ, thường chỉ kéo dài một giây.

Một người phụ nữ mù hát ở Circular Quay trong lúc một cặp đôi đi ngang. Một bông tulip treo lủng lẳng trên túi xách một người phụ nữ. Một cậu bé ló ra từ chiếc xe Volkswagen ở Balmain. Một ông lão chỉ huy ban nhạc đường phố ở Martin Place. Một cậu bé xách bình tưới nước giữa nghĩa trang Waverley. Trẻ con chơi trên một bức tượng gần Manly. Những cậu bé dựng dốc trượt ván ở bãi Bronte. Một người đàn ông ăn mặc như Chúa Giêsu trên phố Pitt.

Tách riêng, mỗi cảnh chỉ là một điều kỳ quặc nhỏ. Đặt cạnh nhau, chúng thành một bức chân dung về sự cô độc giữa đám đông. Người trong ảnh thường một mình, dù xung quanh có người. Họ đang ở trong thành phố, nhưng mỗi người như đang ở trong giấc mơ riêng.

Ảnh đen trắng làm tăng cảm giác ấy. Không có màu để định vị thời gian. Chỉ có sáng và tối, và những hình người đi qua giữa hai thứ.

Vì sao đáng nhớ

Dream/Life cho thấy nhiếp ảnh đường phố có thể đi xa khỏi việc ghi chép. Mỗi tấm ảnh đều là một cảnh có thật, ở một nơi có thật. Nhưng cách Parke dùng ánh sáng biến chúng thành một thế giới khác, gần với giấc mơ hơn là với bản tin.

Đặt cạnh ảnh đen trắng của Daido Moriyama, ta thấy hai cách khác nhau để nhìn một thành phố từ bên lề. Moriyama dùng hạt ảnh thô và khung nghiêng. Parke dùng ánh sáng gắt và bóng sâu. Cả hai đều chụp đô thị như một nơi vừa quen vừa lạ.

Một thành phố có hai đời sống. Một đời ban ngày, trong bản đồ. Một đời khác, trong những vệt sáng và bóng mà chỉ người đi bộ chậm mới thấy.



Thành viên Penta