Essays · Contemporary Art

Yayoi Kusama. Infinity Mirrored Room: The Souls of Millions of Light Years Away.

Vô tận chỉ kéo dài bốn mươi lăm giây.

Yayoi Kusama, Infinity Mirrored Room: The Souls of Millions of Light Years Away: phòng gương với hàng trăm đèn LED nhiều màu phản chiếu trên mặt nước

Một căn phòng hình hộp

Từ bên ngoài, tác phẩm trông như một cái hộp lớn, hơi thô. Kích thước theo bảo tàng The Broad ở Los Angeles: cao khoảng 2,9 mét, mỗi cạnh đáy khoảng 4,2 mét. Có một cánh cửa. Người xem xếp hàng chờ đến lượt.

Khi cửa đóng lại, mọi thứ đổi. Bốn bức tường và trần là gương. Dưới chân là một mặt nước nông, phẳng và tối. Từ trần, hàng trăm bóng đèn LED nhiều màu treo ở những độ cao khác nhau, sáng lên rồi tắt theo nhịp. Gương nhân chúng ra mọi phía. Nước nhân chúng xuống dưới.

Trong vài giây, căn phòng biến mất. Chỉ còn những điểm sáng kéo dài đến tận cùng, như một bầu trời không có mặt đất.

Danh mục chất liệu mà The Broad ghi lại thì rất khô: gỗ, kim loại, gương kính, nhựa, tấm acrylic, cao su, hệ thống đèn LED, bi acrylic, nước. Từ những thứ bình thường ấy, Kusama dựng một ảo giác hoàn chỉnh.

Bốn mươi lăm giây

Tác phẩm được làm năm 2013 và ra mắt trong triển lãm I Who Have Arrived in Heaven của Kusama tại David Zwirner, New York, cuối năm ấy. Đầu năm 2014, The Broad đưa nó vào bộ sưu tập. Từ đó đến nay, trước cánh cửa nhỏ ấy thường có một hàng người chờ, có khi rất dài. Nhiều người chờ lâu hơn nhiều lần so với thời gian họ được ở bên trong.

The Broad cho mỗi lượt vào khoảng 45 giây. Theo bảo tàng, con số này được chọn sau khi trao đổi với xưởng của nghệ sĩ.

Bốn mươi lăm giây là một khoảng rất ngắn. Nhưng bên trong căn phòng, nó trôi khác. Không có đồng hồ, không có góc tường để mắt dừng lại, chỉ có ánh đèn nhấp nháy. Thời gian như bị kéo giãn ra. Rồi cửa mở, ánh sáng bình thường tràn vào, và người xem bước ra một căn phòng có mép, có sàn, có lối thoát hiểm.

Giới hạn ấy không làm tác phẩm nhỏ đi. Nó làm tác phẩm rõ hơn. Vô tận chỉ có nghĩa khi đứng cạnh một cái kết.

Cái tôi tan vào những chấm sáng

Kusama làm việc với sự lặp lại từ rất sớm. Những chấm tròn, những mạng lưới, những hình khối nhân lên phủ kín bề mặt. Bà thường nói về ý tưởng tự xoá mình, để cái tôi tan vào một khung cảnh không có giới hạn.

Căn phòng gương là hình thức rõ nhất của ý tưởng ấy. Người đứng bên trong nhìn thấy mình trong gương, lặp lại hàng trăm lần, rồi nhỏ dần giữa các chấm sáng. Không còn là người xem đứng trước một tác phẩm. Họ trở thành một phần của nó, một điểm trong mạng lưới.

Tên tác phẩm cũng đi theo hướng đó. The Souls of Millions of Light Years Away. Những linh hồn cách hàng triệu năm ánh sáng. Mỗi bóng đèn có thể là một vì sao, cũng có thể là một con người, ở rất xa và cùng lúc rất gần.

Một vũ trụ vừa với một người

Ngày nay, phòng gương của Kusama xuất hiện trong nhiều bảo tàng và rất nhiều bức ảnh. Người ta chụp mình giữa những ánh đèn. Nhưng tấm ảnh không giữ được điều chính: cảm giác đứng trong một không gian mà mắt không tìm được điểm dừng.

Kusama còn làm những phòng gương khác, với ánh sáng và vật liệu khác, như Filled with the Brilliance of Life. Mỗi phòng là một biến thể của cùng một câu hỏi: một con người đứng ở đâu giữa một không gian không có giới hạn. Còn căn phòng ở The Broad thì giữ lại một điều giản dị: một cái hộp nhỏ, một mặt nước, những đốm sáng, và một khoảng thời gian ngắn đủ để quên mình đang ở đâu.



Thành viên Penta