Essays · Photography

Bernd Becher và Hilla Becher. Water Towers.

Giữ mọi thứ như nhau, để thấy cái khác nhau.

Bernd và Hilla Becher, Water Towers: chín ảnh đen trắng tháp nước chụp chính diện, xếp thành lưới

Tate · Tate


Chín tháp nước trên một bức tường

Water Towers trong bộ sưu tập của Tate gồm chín bức ảnh đen trắng in bạc gelatin, treo thành một lưới. Mỗi ảnh là một tháp nước. Tate ghi niên đại của tác phẩm từ 1972 đến 2009, một khoảng thời gian gần bốn mươi năm.

Qua nhiều năm, Bechers chụp tháp nước ở nhiều vùng, xây vào những thời điểm khác nhau, cho những khu công nghiệp và thị trấn khác nhau. Tháp nước có rất nhiều kiểu: thân thép hay bê tông, bồn tròn hay bồn loe, chân một trụ hay nhiều trụ.

Nhưng trong ảnh, chúng được đối xử như nhau. Mỗi tháp đứng giữa khung, chụp thẳng từ phía trước, trên nền trời xám đều. Không có người, không có mây kịch tính. Không có gì kéo mắt ra khỏi hình khối.

Khi chín ảnh đứng cạnh nhau, mắt tự làm việc so sánh. Cái bồn to hơn hay nhỏ hơn. Chân tháp mảnh hay dày. Thang chạy bên ngoài hay giấu trong thân. Những khác biệt ấy chỉ hiện ra vì mọi thứ khác đã được giữ nguyên.

Một phương pháp, không phải một phong cách

Bernd Becher sinh năm 1931, Hilla Becher sinh năm 1934. Hai người bắt đầu làm việc cùng nhau từ cuối thập niên 1950 và làm chung suốt gần năm mươi năm, cho tới khi Bernd mất năm 2007. Hilla tiếp tục in và hoàn thiện các bộ ảnh sau đó, điều có thể giải thích mốc 2009 trong niên đại của tác phẩm này.

Họ chụp bằng máy ảnh khổ lớn và phim đen trắng hạt mịn, để từng chi tiết của kết cấu hiện rõ. Họ chọn những ngày trời u ám, khi ánh sáng đều và không đổ bóng gắt. Họ chụp chính diện, từ một điểm nhìn hơi cao.

Rồi họ xếp ảnh theo chức năng của công trình: tháp nước với tháp nước, lò cao với lò cao, tháp làm mát với tháp làm mát. Cách xếp này được gọi là typology, tức phân loại theo kiểu. Nó mượn cách làm của khoa học tự nhiên, khi các nhà thực vật học ép lá hay các nhà động vật học xếp mẫu vật cạnh nhau để so sánh.

Điêu khắc vô danh

Năm 1970, Bechers xuất bản một cuốn sách với tựa Anonyme Skulpturen, tức Điêu khắc vô danh. Cái tên nói rõ cách họ nhìn những công trình này. Không ai coi một tháp nước là nghệ thuật. Người xây nó là kỹ sư, không phải nghệ sĩ. Nhưng hình khối của nó, đặt cạnh những hình khối cùng loại, có sức nặng của một tác phẩm điêu khắc.

Năm 1990, tại Venice Biennale, Bechers nhận giải Sư tử Vàng, và giải được trao ở hạng mục điêu khắc chứ không phải nhiếp ảnh. Chi tiết ấy nói nhiều về tác phẩm của họ: những bức ảnh này được nhìn như một cách giữ lại hình khối trong không gian.

Họ cũng dạy tại Học viện Nghệ thuật Düsseldorf. Nhiều học trò của họ sau này thành những nhiếp ảnh gia quan trọng, trong đó có Thomas Struth, Andreas Gursky và Thomas Ruff. Mỗi người đi một hướng riêng, nhưng đều mang theo cái nhìn điềm tĩnh, xa, không cảm thán của thầy cô.

Một kho lưu trữ trước khi biến mất

Nhiều công trình Bechers chụp đã bị phá bỏ. Tháp nước, mỏ than, lò cao là kiến trúc của một giai đoạn công nghiệp đang khép lại ở châu Âu và Bắc Mỹ. Khi chức năng hết, công trình cũng hết.

Vì vậy Water Towers có thêm một lớp nghĩa theo thời gian. Lúc chụp, nó là một bài so sánh hình dạng. Hôm nay, nó còn là một kho lưu trữ. Có những tháp chỉ còn tồn tại trong ảnh.

Bechers không nói về nỗi tiếc nuối. Ảnh của họ không buồn, không hoài niệm. Chúng chỉ ghi lại, chính xác và đều đặn. Nhưng chính sự bình tĩnh đó làm người xem nhận ra: có một thế giới vật chất từng đứng đó, và ai đó đã chịu khó nhìn nó từng cái một.



Thành viên Penta