Nhiếp ảnh ra đời như một công cụ ghi lại. Câu hỏi đến rất sớm và vẫn còn nguyên: nếu máy làm việc ghi lại, người đứng sau máy làm gì?
Một buồng tối. Một tờ giấy không qua ống kính. Một thành phố được chụp lại suốt nhiều năm. Ảnh và mùi gần nhau ở một điểm. Cả hai là dấu vết của điều đã xảy ra.
Bài mở đầu: Nhiếp ảnh như một môn nghệ thuật.
Libraries, Museums and A Theatre.
Những căn phòng công cộng được chụp lúc không còn ai. Ghế trống, kệ sách đầy, ánh sáng đi chậm qua cửa sổ. Căn phòng tự kể về những người từng ở đó.
Irina Rozovsky. Miracle Center.
Một bức ảnh chụp hôm qua, một chiếc khung cũ hàng chục năm. Đặt vào nhau, chúng thành một vật nhỏ có thể cầm trong tay.
Iñaki Bonillas. Marginalia.
Viền trắng, mép giấy, mẩu vụn trên sàn xưởng. Iñaki Bonillas nhìn vào phần nhiếp ảnh vẫn bỏ đi, và thấy ở đó một bức ảnh khác.
Hiroshi Sugimoto. Opticks.
Không có vật nào trong ảnh. Chỉ có màu của ánh sáng sau khi đi qua lăng kính, và những chỗ màu này chuyển sang màu kia.
Richard Learoyd. Nature Morte.
Một bông anh túc còn sống đặt cạnh một bông đã héo. Learoyd để ánh sáng in thẳng hai bông hoa lên giấy, không qua phim, không qua bản sao.
Alec Soth. I Know How Furiously Your Heart Is Beating.
Một người ngồi trong phòng mình. Ánh sáng từ cửa sổ. Một bình hoa. Ta thấy hết, trừ điều đang diễn ra bên trong họ.
Dawoud Bey. Night Coming Tenderly, Black.
Rừng, nhà, bãi cỏ, tất cả gần như chìm vào bóng tối. Dawoud Bey hình dung đêm Ohio qua mắt những người trốn chạy chế độ nô lệ.
Vera Lutter. Museum in the Camera.
Một phòng tranh châu Âu, phơi sáng suốt bảy tháng. Toà nhà giờ không còn. Chỉ tờ giấy âm bản nhớ nó.
Zoe Leonard. Al río / To the River.
Một dòng sông chảy, và người ta vẽ một đường biên lên nó. Zoe Leonard đi dọc dòng nước ấy suốt nhiều năm để nhìn xem nó thật ra là gì.
Gauri Gill. Acts of Appearance.
Mặt nạ không còn là thần linh. Chúng là người quen, con vật, đồ vật trong làng. Gauri Gill chụp người đeo chúng giữa một ngày bình thường.
Joel Meyerowitz. Morandi's Objects.
Chai lọ, vỏ ốc, hộp thiếc, hoa giả. Meyerowitz đặt từng món lên mặt bàn của Morandi và chụp bằng ánh sáng của chính căn phòng.
Sohrab Hura. Snow.
Năm mùa đông ở Kashmir. Tuyết phủ trắng mọi thứ, rồi tan dần và để lộ những gì bên dưới. Sohrab Hura chụp cả hai.
Takashi Homma. Tokyo Obscura.
Cửa sổ dán giấy đen, khe sáng dán băng keo, một lỗ nhỏ mở ra thành phố. Căn phòng trở thành máy ảnh, và Tokyo hiện lên lộn ngược.
Dayanita Singh. Museum of Chance.
Một bảo tàng bằng gỗ, một cuốn sách có 44 bìa khác nhau, hai chiếc vali. Dayanita Singh để sự tình cờ sắp xếp ảnh của mình.
Liz Deschenes. Gallery 7.
Không máy ảnh, không hình. Chỉ có giấy ảnh phơi dưới ánh sáng ban đêm, những tấm bạc và xanh đứng giữa phòng, phản chiếu người đi qua.
Newsha Tavakolian. Blank Pages of an Iranian Photo Album.
Một buổi sinh nhật. Một giờ nghỉ ở trường đại học. Một ngày trên bờ biển Caspian. Những trang album của một thế hệ Iran, có trang còn để trống.
Dayanita Singh. File Museum.
Kệ sắt gỉ, bao tải, rương, những chồng giấy buộc dây. Dayanita Singh chụp kho hồ sơ Ấn Độ và dựng cho ảnh một kho lưu trữ bằng gỗ.
Rinko Kawauchi. Ametsuchi.
Mỗi mùa xuân, người dân vùng Aso đốt đồng cỏ như tổ tiên họ đã làm. Kawauchi đứng trong khói ấy và nhìn lên trời.
Thomas Ruff. Photograms.
Photogram vốn là bóng của vật đặt lên giấy ảnh. Thomas Ruff làm photogram mà không cần vật, không cần giấy, không cần phòng tối thật.
Zanele Muholi. Somnyama Ngonyama (Hail the Dark Lioness).
Miếng cọ nồi thành mũ, găng cao su thành vương miện, làn da được đẩy tối hơn. Zanele Muholi tự chụp mình để hỏi ai được quyền nhìn ai.
Lisa Oppenheim. Smoke.
Khói từ một vụ nổ giếng dầu năm 1913, từ ảnh trinh sát thời chiến, từ cuộc bạo loạn ở London năm 2011. Oppenheim in chúng bằng que diêm và đèn khò.
Rinko Kawauchi. Illuminance.
Một vũng nước, một bàn tay, một vệt nắng trên tường. Illuminance không có câu chuyện, chỉ có nhịp của những trang ảnh đặt cạnh nhau.
Catherine Opie. 700 Nimes Road.
Hộp mũ trên thảm lông màu oải hương. Váy trong hộp trong suốt. Một chiếc bàn đầu giường. Elizabeth Taylor không xuất hiện, nhưng ở khắp nơi.
Bieke Depoorter. Ou Menya.
Một mảnh giấy ghi vài câu tiếng Nga. Một cánh cửa mở ra. Một chiếc ghế sofa thành giường cho một đêm. Sáng hôm sau, lại đi.
Zoe Leonard. Analogue.
Mười một năm, một chiếc Rolleiflex cũ, những cửa tiệm nhỏ sắp đóng cửa. Zoe Leonard chụp lại chúng trước khi chúng thành ký ức.
Ishiuchi Miyako. ひろしま hiroshima.
Một chiếc váy, một đôi găng, một chiếc áo. Ishiuchi Miyako không chụp Hiroshima như thảm họa. Bà chụp từng người qua món đồ họ đã mặc.
Hiroshi Sugimoto. Lightning Fields.
Một tia điện chạm vào tấm phim và để lại hình một cái cây. Không có máy ảnh nào chứng kiến. Chỉ có vết.
Mikhael Subotzky. Beaufort West.
Một thị trấn nằm đúng nửa đường từ Cape Town lên Johannesburg. Xe chạy qua. Nhà tù đứng giữa vòng xoay. Người ở lại thì sống quanh nó.
Sohrab Hura. Life is Elsewhere.
Một người mẹ, một con chó, một ngôi nhà nhiều ổ khoá. Người con cầm máy ảnh, vừa ở trong, vừa muốn đi xa.
Wolfgang Tillmans. Freischwimmer 54.
Không máy ảnh, không âm bản, không vật để chụp. Chỉ có ánh sáng đi qua giấy trong phòng tối, và một vệt màu còn lại.
Taryn Simon. An American Index of the Hidden and Unfamiliar.
Viên nang phóng xạ, một con gấu đang ngủ đông, trụ sở CIA. Mỗi ảnh một dòng chú thích, như một mục trong bản kiểm kê những thứ nằm ngoài tầm mắt.
LaToya Ruby Frazier. The Notion of Family.
Ba thế hệ phụ nữ, một thị trấn thép đang tàn. Frazier cho thấy lịch sử một nơi chốn in lên cơ thể người sống ở đó.
Richard Misrach. On the Beach.
Không có bờ, không có chân trời. Chỉ có mặt nước và một thân người nhỏ nổi giữa đó. Misrach nhìn xuống từ trên cao.
Rinko Kawauchi. Utatane.
Một cuốn sách ảnh đầu tay, một cái tên nghĩa là giấc ngủ chợp. Utatane nhìn đời thường bằng đôi mắt vừa mở, chưa kịp tỉnh hẳn.
Ishiuchi Miyako. Mother's.
Không có khuôn mặt người mẹ. Chỉ có son môi, đồ lót, giày, bàn chải tóc còn vướng sợi tóc. Và từ những vật ấy, một người hiện ra.
Tomoko Yoneda. Scene.
Một bãi cát. Một cánh rừng. Một ngọn đồi cỏ yên ả. Tomoko Yoneda chụp những nơi từng có chiến tranh, và để tên ảnh nói phần còn lại.
Adam Fuss. My Ghost.
Một làn khói không giữ được hình dạng quá một giây. Adam Fuss để nó chạm vào giấy ảnh, và giữ lại cái giây ấy.
Alec Soth. Sleeping by the Mississippi.
Một chiếc nhà thuyền ở Winona. Một người đàn ông với mô hình máy bay ở Vasa. Một nghĩa trang ở Fountain City. Con sông nối chúng lại.
An-My Lê. Small Wars.
Những cuối tuần trong rừng Virginia, người Mỹ mặc quân phục cũ và đánh lại một cuộc chiến. An-My Lê chụp họ, trong vai một du kích Việt Cộng.
Andreas Gursky. 99 Cent.
Hàng nghìn món hàng rẻ tiền, xếp ngay ngắn đến tận trần. Nhìn từ xa là một tấm màu. Nhìn gần mới thấy từng gói kẹo.
Tomoko Yoneda. Between Visible and Invisible.
Một cặp kính cũ nằm trên trang giấy, và qua mắt kính, vài dòng chữ hiện rõ. Tomoko Yoneda chụp những gì người đeo kính từng đọc.
Trent Parke. Dream/Life.
Một người đàn ông trú mưa dưới mái hiên. Một nhân viên văn phòng tan vào bóng toà nhà. Sydney trong ảnh Trent Parke vừa thật vừa như giấc mơ.
Boris Mikhailov. Case History.
Hơn bốn trăm bức ảnh về những người mất nhà ở Kharkiv cuối thập niên 1990. Boris Mikhailov trả tiền cho họ, dàn tư thế, và không cho người xem quay đi.
Edward Burtynsky. Oil.
Mười hai năm chụp giếng dầu, nhà máy lọc, xa lộ và bãi phá tàu. Dầu không hiện ra trong ảnh. Chỉ có những gì nó làm với mặt đất.
Laura Letinsky. Hardly More Than Ever.
Bữa ăn đã xong, người đã đứng dậy. Letinsky chụp những gì còn lại trên bàn và biến chúng thành tĩnh vật về sự tàn phai.
Richard Misrach. Golden Gate.
Cùng một cây cầu, cùng một hiên nhà, rất nhiều buổi sáng và buổi chiều. Chỉ có ánh sáng là khác. Misrach ghi lại từng lần.
Samuel Fosso. Tati.
Được mời dựng một studio ảnh trong cửa hàng Tati, Samuel Fosso quay ống kính về phía mình và hoá thân thành mười nhân vật, bằng quần áo mua ngay tại chỗ.
Santu Mofokeng. The Black Photo Album / Look at Me.
Tám mươi slide, chân dung studio của những gia đình da đen Nam Phi, áo vest, váy dài, dáng ngồi chỉn chu. Họ đã chọn cách mình được nhìn thấy.
Susan Derges. River Taw.
Một tờ giấy ảnh dài gần hai mét nằm dưới mặt sông trong đêm. Một chớp đèn. Dòng nước tự in mình lên đó.
Wolfgang Tillmans. Concorde Grid.
56 tấm ảnh, một chiếc máy bay, và người chụp chưa từng ngồi trên nó. Concorde Grid nhìn tốc độ từ dưới đất lên.
Alessandra Sanguinetti. On the Sixth Day.
Thỏ, ngựa, lợn, ngỗng, cừu non, bò. Trên một trang trại gần Buenos Aires, sự sống và cái chết của con vật diễn ra ngay trước mắt người.
Naoya Hatakeyama. Blast.
Một vách đá vôi nổ tung, và máy ảnh bấm ở một phần nghìn giây. Đá chưa rơi. Bụi chưa tan. Không mắt người nào kịp thấy cảnh này.
Uta Barth. Ground.
Máy ảnh lấy nét vào chỗ không có gì. Tường, khung tranh, tủ gỗ đều nhòe. Thứ còn lại là không khí của căn phòng và chính hành vi nhìn.
Mark Power. The Shipping Forecast.
Dover. Fastnet. German Bight. Những cái tên người Anh nghe trên radio từ bé mà ít ai từng thấy. Mark Power đi đến từng nơi.
Rineke Dijkstra. Beach Portraits.
Một thiếu niên, một bộ đồ bơi, biển và trời phía sau. Không có gì để nấp. Dijkstra chụp khoảnh khắc một cơ thể chưa biết cách đứng.
Abelardo Morell. Camera Obscura.
Toà nhà Manhattan nằm lộn ngược trên tường một căn phòng trống. Bên ngoài đi vào bên trong, qua một lỗ nhỏ.
Naoya Hatakeyama. Lime Works.
Những nhà máy vôi và xi măng khắp nước Nhật, chụp lúc trời chưa sáng hẳn. Mọi bề mặt phủ một lớp bụi trắng mịn. Thành phố bắt đầu từ đây.
Carrie Mae Weems. Kitchen Table Series.
Cùng một chiếc bàn, cùng một ngọn đèn, cùng một góc máy. Chỉ có người đến và đi. Chiếc bàn bếp thành sân khấu của cả một đời sống.
Thomas Struth. Museum Photographs.
Người đứng trước tranh, và người đứng trước ảnh của người đứng trước tranh. Thomas Struth biến việc xem bảo tàng thành đề tài.
Masao Yamamoto. A Box of Ku.
Masao Yamamoto in ảnh nhỏ, làm cũ chúng đi, rồi xếp vào một cái hộp. Mỗi tấm là một vật. Cả hộp là một khoảng trống.
Robert Mapplethorpe. Calla Lily.
Một cuống, một cánh cuộn, một nền trơn. Mapplethorpe chụp hoa rum như người ta chụp một pho tượng.
Sally Mann. Immediate Family.
Sally Mann chụp ba đứa con suốt tám năm ở trang trại gia đình. Những bức ảnh vừa gần gũi vừa bất an, và chưa bao giờ thôi gây tranh luận.
Larry Sultan. Pictures from Home.
Một người con về nhà với chiếc máy ảnh. Cha mẹ anh vừa là người mẫu, vừa là người phản biện. Ký ức gia đình hoá ra được dựng lên như thế nào?
Martin Parr. The Last Resort.
Trẻ con khóc, rác trên cát, người nằm phơi nắng trên nền bê tông. Martin Parr chụp một bãi biển nghỉ mát bằng màu thật đậm và ánh đèn flash.
Jo Spence. The Picture of Health?
Một người phụ nữ bước vào bệnh viện và mang theo máy ảnh. Jo Spence chụp cơ thể mình để hỏi lại: ai được quyền nhìn, và ai được quyền kể.
Sophie Calle. The Hotel.
Chiếc giường chưa dọn, lọ nước hoa trên bồn rửa, lá thư trong vali. Người ở phòng đã ra ngoài. Đồ đạc thì ở lại.
Hiroshi Sugimoto. Seascapes.
Một đường chân trời, nửa trên là trời, nửa dưới là biển. Sugimoto lặp lại khung hình ấy khắp thế giới suốt bốn thập kỷ.
Graciela Iturbide. Juchitán de las Mujeres.
Một người phụ nữ đội vương miện bằng những con kỳ nhông còn sống. Graciela Iturbide chụp Juchitán qua những người phụ nữ giữ nhịp sống của nó.
Nan Goldin. The Ballad of Sexual Dependency.
Những căn phòng, những quán bar, những chiếc giường, những khuôn mặt thân quen. Mỗi ảnh hiện vài giây rồi nhường chỗ, theo tiếng nhạc.
Richard Misrach. Desert Cantos.
Sa mạc trông trống rỗng. Nhìn kỹ thì không. Misrach dành hơn bốn mươi năm chụp những gì con người để lại trên đất khô.
Sophie Calle. The Sleepers.
Tám ngày, hai mươi bảy người, một chiếc giường không lúc nào trống. Sophie Calle ngồi bên cạnh, chụp mỗi giờ một lần, và nhìn người lạ ngủ.
Gabriele Basilico. Milano. Ritratti di fabbriche.
Những ngày lễ vắng người, nắng gắt, bóng đổ sắc. Gabriele Basilico đi khắp vùng công nghiệp Milano và chụp từng nhà máy như chụp một khuôn mặt.
Joel Sternfeld. American Prospects.
Một căn nhà đang cháy, một lính cứu hoả chọn bí ngô ở sạp bên đường. Sternfeld không dàn dựng. Ông chỉ đứng đủ xa để thấy cả hai.
Mike Mandel và Larry Sultan. Evidence.
Năm mươi chín tấm ảnh lấy từ kho lưu trữ, không một dòng chú thích. Những bằng chứng khách quan bỗng thành câu đố.
Hiroshi Sugimoto. Dioramas.
Con thú nhồi bông, nền trời vẽ, cỏ nhựa. Qua ống kính của Sugimoto, tất cả trở thành một khoảnh khắc sống giữa thiên nhiên.
Hiroshi Sugimoto. Theaters.
Hai tiếng phim, một lần phơi sáng. Mọi hình ảnh cộng lại thành một khối sáng trắng, và căn phòng quanh nó hiện ra từ chính ánh sáng ấy.
Peter Hujar. Portraits in Life and Death.
Hai mươi chín người bạn nằm nghỉ trước ống kính. Sau họ là những xác ướp trong hầm mộ Palermo. Cuốn sách duy nhất Peter Hujar làm lúc sinh thời.
Sunil Gupta. Christopher Street.
Sáu mươi tấm ảnh chụp trên một con phố ở New York năm 1976. Đàn ông đứng, đi, nhìn nhau giữa ban ngày. Một con phố được ghi lại trước khi nó đổi khác.
Francesca Woodman. Space².
Một cô sinh viên nhiếp ảnh chui vào tủ kính bảo tàng và bấm máy. Cơ thể nhoè đi. Căn phòng thì ở lại, rõ nét.
Masahisa Fukase. Karasu.
Bảy năm chụp quạ. Ảnh tối, hạt thô, tuyết và cánh đen. Masahisa Fukase gọi đó là loạt ảnh về chính mình.
Nicholas Nixon. The Brown Sisters.
Bốn chị em, một thứ tự không đổi, một tấm ảnh mỗi năm. Qua hơn bốn mươi năm, thứ duy nhất thay đổi là thời gian trên gương mặt họ.
Lewis Baltz. The New Industrial Parks near Irvine, California.
Mặt tiền nhà xưởng, chụp thẳng, không người, không bóng đổ kịch tính. Không có gì để nhìn, và chính vì thế phải nhìn thật kỹ.
Robert Adams. The New West.
Không có hẻm núi hùng vĩ, không có hoàng hôn đỏ. Chỉ có mái nhà, cột điện, đường ủi, và dãy núi vẫn đứng phía sau. Miền Tây như nó đang là.
Chris Killip. In Flagrante.
Người nhặt than trên bãi biển, làng chài bên vách đá, những con phố sau khi xưởng đóng cửa. Chris Killip chụp Đông Bắc nước Anh trong mười mấy năm.
Stephen Shore. Uncommon Places.
Một ngã tư ở Los Angeles. Một bữa sáng trên bàn quán ăn. Một phòng nhà nghỉ. Không có gì đặc biệt, được chụp với độ chính xác cao nhất.
Bernd Becher và Hilla Becher. Water Towers.
Chín tháp nước, cùng góc chụp, cùng ánh sáng xám, xếp cạnh nhau. Nhìn lâu, ta bắt đầu thấy từng cái khác nhau ở đâu.
Irving Penn. Cigarettes.
Những mẩu thuốc lá dẹp, cháy dở, nhặt từ vỉa hè New York. Penn chụp chúng lớn như tượng và in bằng kim loại quý.
Claudia Andujar. The Yanomami.
Vaseline bôi lên ống kính, ngọn đèn dầu, phim hồng ngoại. Claudia Andujar tìm cách chụp thứ không nhìn thấy được: giấc mơ và thế giới tinh thần của người Yanomami.
Daido Moriyama. Stray Dog, Misawa.
Lông rối, mắt cảnh giác, đứng giữa đường và ngoái lại. Một buổi sáng năm 1971, Moriyama gặp con chó ấy, và nhận ra chính mình.
Luigi Ghirri. Kodachrome.
Một tấm áp phích che nửa bầu trời. Một tấm bản đồ thay cho phong cảnh. Ghirri chụp những lớp hình ảnh mà ta sống giữa chúng mà không để ý.
Masahisa Fukase. Family.
Masahisa Fukase chụp gia đình mình trong studio của cha, năm này qua năm khác, cho đến khi không còn ai để đứng trước phông nền.
Diane Arbus. A box of ten photographs.
Mười tấm ảnh, một chiếc hộp trong suốt, năm mươi bộ dự định và chỉ bốn bộ bán được khi bà còn sống. Arbus tự chọn điều gì đáng được giữ.
Ralph Eugene Meatyard. The Family Album of Lucybelle Crater.
Một album gia đình mà mọi người đều đeo mặt nạ và đều mang chung một cái tên. Meatyard hỏi: ta nhận ra người thân bằng gì?
Josef Koudelka. Exiles.
Một túi ngủ, một đôi giày, một chiếc máy ảnh. Mười lăm năm không nhà. Exiles là những gì còn lại từ đó.
Irving Penn. Flowers.
Một bông tulip cánh xoè rũ, một bông anh túc sắp rụng. Penn chụp hoa không ở lúc đẹp nhất, mà ở lúc chúng thật nhất.
Eikoh Hosoe. Kamaitachi.
Một vũ công chạy qua cánh đồng lúa, nhảy lên, nấp sau vách nhà. Hosoe chụp một truyền thuyết từ tuổi thơ mình ở vùng quê Tohoku.
Lee Friedlander. Self-Portraits.
Bóng đổ trên vỉa hè, hình phản chiếu trong cửa kính, một nửa khuôn mặt ở mép khung. Lee Friedlander tự chụp mình suốt hơn sáu mươi năm, hiếm khi trọn vẹn.
Vivian Maier. Self-portraits.
Một bóng người đổ trên vỉa hè, một gương mặt trong kính cửa hiệu. Vivian Maier chụp mình nhiều lần, nhưng hiếm khi chụp thẳng.
Nhiếp ảnh như nghệ thuật.
Máy ảnh ghi lại mọi thứ trước ống kính. Người chụp thì không. Nhiếp ảnh trở thành nghệ thuật ở chỗ nó chọn nhìn gì và bỏ gì.